Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2015

Η σφαγή των 8 Κοντεμενιωτών στο χωριό Κιόνελι



Στις 12 Ιουνίου συμπληρώνονται 57 χρόνια από το αποτρόπαιο έγκλημα που συντελέστηκε εναντίον Ελληνοκύπριων έξω από το χωριό Κιόνελι.

Τουρκοκύπριοι εξτρεμιστές έστησαν ενέδρα και επιτέθηκαν εναντίον περίπου 30-35 άοπλων και ανυπεράσπιστων Ελληνοκύπριων τους οποίους οδήγησαν εκεί άγγλοι αξιωματικοί.

Όλα ξεκίνησαν από μία παρεξήγηση ή από λάθος συνεννόηση.
Βρισκόμαστε στο 1958, στο μέσο της περιόδου δράσης της ΕΟΚΑ και στην όξυνση των πνευμάτων μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Το βρετανικό «Διαίρει και βασίλευε»
Οι βρετανοί αποικιοκράτες εφαρμόζοντας το «Διαίρει και βασίλευε» δημιούργησαν ένα επικουρικό αστυνομικό σώμα στελεχωμένο από Τουρκοκύπριους.
Αυτοί οι επικουρικοί χρησιμοποιήθηκαν σε επιχειρήσεις εναντίον της ΕΟΚΑ, κυρίως
για ανακαλύψεις κρησφυγέτων, συλλήψεις καταζητούμενων, έρευνες και καταστολή διαδηλώσεων.

Η Τουρκοκυπριακή εθνικιστική ηγεσία με επικεφαλής τον Ραούφ Ντενκτάς και την τρομοκρατική οργάνωση ΤΜΤ διοργάνωναν βιαιοπραγίες εναντίον των Ελληνοκυπρίων.
Εξτρεμιστές υποκινούσαν επιθέσεις σε ελληνοκυπριακές περιοχές της Λευκωσίας, καίγοντας και καταστρέφοντας περιουσίες.

Ο Γρίβας πέφτει στην παγίδα
Δυστυχώς ο Γρίβας και η ΕΟΚΑ έπεσαν στην παγίδα των Βρετανών κτυπώντας τους επικουρικούς με τον Γρίβα να εντάσσει ομαδικά τους Τουρκοκύπριους ανάμεσα στους εχθρούς των Ελληνοκυπρίων και να τους κηρύσσει τον πόλεμο.
Έτσι μέσα στο 1958 άνοιξε τρία μέτωπα.
Όπως έγραφε ο ίδιος, είχε να αντιμετωπίσει τρεις αντιπάλους: Τους Άγγλους, τους Τούρκους και τους κομμουνιστές.
Σε απάντηση των ενεργειών των ακραίων Τουρκοκυπριακών στοιχείων η ΕΟΚΑ διενεργούσε εκτελέσεις Τουρκοκυπρίων αστυνομικών που υπηρετούσαν είτε στο Επικουρικό σώμα είτε ήταν ανάμεσα στους βασανιστές των συλληφθέντων αγωνιστών.
Το αποτέλεσμα ήταν να προκληθεί συγκρουσιακή κατάσταση μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων.

Οι Τουρκοκύπριοι σοβινιστές, κάθε φορά που έπεφτε νεκρός από σφαίρες της ΕΟΚΑ ένας Τουρκοκύπριος αστυνομικός πραγματοποιούσαν επιθέσεις εναντίον ελληνοκυπριακών περιουσιών, καταστημάτων, οικιών και αμάχων.

Τα γεγονότα στην Σκυλλούρα
Η όλη ιστορία που κατέληξε στη σφαγή των 8 Κοντεμενιωτών ξεκίνησε από το χωριό Σκυλλούρα.
Το χωριό εκείνη την εποχή κατοικείτο από περίπου 500 Ελληνοκύπριους και 300 Τουρκοκύπριους οι οποίοι ζούσαν ανάμικτοι και χωρίς προστριβές.
Λίγες μέρες πριν τα γεγονότα οι σχέσεις οξύνθηκαν λόγω της γενικότερης κατάστασης που επικρατούσε μεταξύ Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων σε ολόκληρη την Κύπρο.

Σύμφωνα με μαρτυρίες το χωριό χωρίστηκε και αμφότερες οι πλευρές δημιούργησαν ομάδες περιφρούρησης φοβούμενη η μια πλευρά επίθεση από την άλλη πλευρά.
Κάτι ανάλογο έγινε σε πολλά άλλα μικτά χωριά είτε χωριά που γειτόνευαν με Τουρκοκυπριακά.

Από λάθος συνθηματικά;
Είναι έντονη η πεποίθηση πως όσα έγιναν οφείλονταν σε παρεξήγηση.
Μέσα στο κλίμα έντασης που δημιουργήθηκε σε ολόκληρη την Κύπρο, στις 12 Ιουνίου 1958 ο επίμονος ήχος της κόρνας ενός αυτοκινήτου εκλήφθηκε από τους Ελληνοκύπριους κατοίκους ως σύνθημα έναρξης επίθεσης από τους Τουρκοκύπριους της Σκυλλούρας.

Όπως αφηγήθηκε στις «Ιστορικές Διαδρομές» του Άστρα ένας από τους επιζώντες Κοντεμενιώτες, ο Τάκης Τσίκκος, λίγο πριν το μεσημέρι ήχησε η καμπάνα του χωριού που εκλήφθηκε ότι σήμανε συναγερμός.
Αρκετοί από τους άντρες που ήταν μαζεμένοι στο καφενείο απέναντι από την Εκκλησία.
Με το κτύπημα της καμπάνας οι θαμώνες συγκεντρώθηκαν στο προαύλιο όπου μία γυναίκα από την Σκυλλούρα ήρθε με λεωφορείο στο χωριό και κάλεσε βοήθεια.

Αμέσως περίπου 30-35 Κοντεμενιώτες ανέβηκαν σε αυτοκίνητα και κατευθύνθηκαν προς την Σκυλλούρα.
Πριν φτάσουν στο χωριό συνάντησαν ένα συγχωριανό τους που ερχόταν με το φορτηγό του προς τον Κοντεμένο.
Ρώτησαν τον Σταύρο Μαχαιρά που ερχόταν από τη Λευκωσία αν διαπίστωσε κάτι στη Σκυλλούρα και η απάντηση που πήραν ήταν αρνητική.
Δεν τον πίστεψαν και συνέχισαν τον δρόμο τους.
Μπαίνοντας στην πλατεία του χωριού είδαν μαζεμένους βρετανούς στρατιώτες και αστυνομικούς από τον αστυνομικό σταθμό Γερολάκκου.

Ο στρατός οδήγησε τους Κοντεμενιώτες στον Γερόλακκο για κατάθεση.
Ο υπεύθυνος του αστυνομικού σταθμού Κώστας Ευσταθίου κατέβηκε από το αυτοκίνητο και ανέλαβε τους κρατούμενους ένας τουρκοκύπριος.
Στον Γερόλακκο τους είπαν ότι δεν μπορούν να τους πάρουν κατάθεση και ότι έπρεπε να πάνε στη Λευκωσία, στο Σαράι.

Από τη Λευκωσία στο Κιόνελι
Σύμφωνα με τον Τ. Τσίκκο, αντί να τους πάρουν στο Σεράι, σταμάτησαν κάπου εκεί κοντά στο παλιό νοσοκομείο (κοντά στη Βουλή) και μετά από λίγη ώρα ξεκίνησαν με κατεύθυνση τον δρόμο της Κερύνειας.

Τους πέρασαν μέσα από το τουρκοκυπριακό χωριό Κιόνελι και λίγο έξω από το χωριό σταμάτησαν τα φορτηγά και τους κατέβασαν.
Ο επικεφαλής αξιωματικός τους είπε να κατέβουν και να πάνε πεζοί στο χωριό τους.
Τους ανάγκασαν να προχωρήσουν αφήνοντας τους μόνους όταν ξαφνικά βρέθηκαν
αντιμέτωποι με μια ομάδα εξαγριωμένων τουρκοκυπρίων εθνικιστών.
Οι τουρκοκύπριοι τους επιτέθηκαν με πυροβόλα όπλα και μαχαίρια σκοτώνοντας 8 από τους Κοντεμενιώτες.

Στην προσπάθεια του να γλιτώσει ο κ. Τσίκκος είδε πεσμένους στο έδαφος σοβαρά τραυματισμένους κάποια από τα θύματα.

Στο μεταξύ οι Άγγλοι οι οποίοι είχαν φύγει από τη σκηνή, όταν εκδηλώθηκε φωτιά στα σπαρμένα της περιοχής, επέστρεψαν έχοντας μαζί τους και ασθενοφόρα.
Μάζεψαν τους νεκρούς και τους τραυματίες και τους μετέφεραν στο νοσοκομείο.

Ο απολογισμός της επίθεσης ήταν 8 νεκροί. Πρόκειται για τους:
1. Χριστόδουλος Σταύρου, 34 χρόνων
2. Πέτρος Σταύρου, 21 χρόνων
3. Ιωάννης Σταύρου, 31 χρόνων
4. Γεώργιος Σταύρου, 17 χρόνων
5. Χαράλαμπος Σταύρου, 34 χρόνων
6. Ευριπίδης Κυριάκου, 24 χρόνων
7. Κώστας Μουρρή, 34 χρόνων
8. Σωτήρης Χατζηβασίλη, 17 χρόνων.

Η δίκη παρωδία
Ως ύποπτοι για το φονικό συνελήφθησαν 9 τουρκοκύπριοι.
Με την γνωστοποίηση της τραγωδίας ο κυβερνήτης Σερ Χιου Φουτ διέταξε έρευνα.
Επικεφαλής της ερευνητικής επιτροπής ορίστηκε ο τότε αρχιδικαστής Σερ Paget J. Bourke.

Η έρευνα ολοκληρώθηκε στις 28 Ιουνίου όμως σύμφωνα με τον Θεόδωρο Κυριακού, του οποίου ο πατέρας σκοτώθηκε στην ενέδρα, αποφασίστηκε όπως το πόρισμα της έρευνας να μην δοθεί στη δημοσιότητα μέχρι να εκδοθεί η δικαστική απόφαση.
Η απόφαση εκδόθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 1958.

Η παρέμβαση Φουτ και η επιμονή του αρχιδικαστή
Ρόλο στην διαδικασία διαδραμάτισε και ο κυβερνήτης ο οποίος ενημέρωσε το υπουργείο αποικιών ότι κανένας από τους τουρκοκύπριους δεν θα καταδικαστεί. Κι αυτό έγινε περίπου 40 μέρες πριν από την έκδοση της απόφασης.
Ο Σερ Χιου Φουτ επέμενε ότι δεν έπρεπε να δημοσιοποιηθεί το πόρισμα αφού ο αρχιδικαστής Bourke εξέδωσε ένα πόρισμα που ήταν έντονα καταπελτικό εναντίον των βρετανικών ενεργειών.
Μάλιστα η παράγραφος 18 ενοχοποιούσε πλήρως την βρετανική πλευρά, τονίζοντας πως όλες οι ενέργειες που έγιναν ήταν παράνομες.

Παρά την επιμονή του αρχιδικαστή να δώσει το πόρισμα στη δημοσιότητα τελικά δεν δόθηκε αφού οι πιέσεις τόσο από την ίδια την τοπική κυβέρνηση όσο και από το Λονδίνο ήταν αφόρητες.

Οι δικηγόροι
Το αποτέλεσμα της δίκης ήταν αθωωτικό για τους κατηγορούμενους, αφού όπως λέει ο Τ. Τσίκκος οι δικαστές ήταν ιδιαίτερα επιεικείς με τους τουρκοκύπριους κατηγορούμενους τους οποίους τελικά αθώωσαν.

Στη δίκη που έγινε τους συγγενείς των δολοφονημένων εκπροσώπησαν οι δικηγόροι Γ. Χρυσαφίνης, Ι. Κληρίδης, Σ. Παυλίδης, Ξ. Κληρίδης, Λ. Δημητριάδης, K. Φάνος, Γ. Λαδάς και Μ. Τριανταφυλλίδης.

Τους Τουρκοκύπριους ύποπτους εκπροσώπησαν οι δικηγόροι Ραούφ Ντενκτάς και Εργούν Μουνίρ.

Το έγκλημα του Κοντεμένου είναι ένα από τα πολλά και ατιμώρητα που έγιναν στη νεότερη ιστορία της Κύπρου.
Εγκλήματα τόσο Ελληνοκυπρίων όσο και Τουρκοκυπρίων.

Τετάρτη, 27 Μαΐου 2015

Οι Άγγλοι γνώριζαν την ταυτότητα του "Διγενή". (Μέρος Γ’)



 Ο Ν. Ζαχαριάδης και η αποκάλυψη του ονόματος του Διγενή



Συνεχίζουμε την παράθεση γεγονότων αναφορικά με μια πτυχή της περιόδου της ΕΟΚΑ για την οποία υπάρχει σκόπιμη διαστρέβλωση.
Στην προηγούμενη έκδοση αποδείξαμε με στοιχεία που παραθέτει ο ίδιος ο Γρίβας ότι οι Άγγλοι γνώριζαν ότι ήταν στην Κύπρο και για ποιο σκοπό είχε έρθει.

Ο Ζαχαριάδης… καταδίδει!
Διάφοροι ιστορικοί και μελετητές επιμένουν ότι οι Άγγλοι έμαθαν για το ποιος κρυβόταν πίσω από το ψευδώνυμο Διγενής από μια ομιλία του Γ.Γ. του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη από τον ραδιοσταθμό της Ελεύθερης Ελλάδας.

Γράφει συγκεκριμένα ο ίδιος ο Γρίβας:
 «Και το κακόν δε περιορίσθη μόνον εντός Κύπρου. Ο Αρχηγός του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος Ζαχαριάδης εις ραδιοφωνικήν ομιλίαν του, περί τα μέσα Απριλίου 1955, εκείθεν του παραπετάσματος, μετά το σύνηθες υβρεολόγιον κατά του κινήματος μας αποκαλύπτει διά πρώτην φοράν εις τους Άγγλους την ταυτότητα του Διγενή». (Γ. Γρίβα Διγενή «Απομνημονεύματα» σελ. 50.)

Στην ομιλία του ο Ζαχαριάδης είπε μεταξύ άλλων:
«Πρέπει να ξεσκεπάσουμε τους εθνοπροδότες, κάτω από όποια μάσκα κι αν παρουσιάζονται, κι έτσι να τους απομονώσουμε. Σήμερα πια που τα πασχαλιάτικα βαρελότα σκάσαν κι ο ψευτοδιγενής του Γρίβα ξεσκεπάστηκε, μπορούμε να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι. Πρόκειται λοιπόν για τα παρακάτω: Τον Οκτώβρη του 1954, αξιωματικός του στρατού της Αθήνας εμφανίστηκε στην Κύπρο, όπου είπε ότι θα αρχίση αντάρτικο και ότι αυτή τη δουλειά τη διευθύνει ο γνωστός αρχιχίτης Γρίβας».

Ο Σπύρος Παπαγεωργίου στο βιβλίο του «Κυπριακή Θύελλα» (σελ. 304) αναφέρει:
«Αυτή ήτο η άλλη μεγάλη προδοσία του Ζαχαριάδη εις βάρος του απελευθερωτικού αγώνα των Κυπρίων. Το πλήρες κείμενο του άρθρου του θα ανεδημοσιεύετο εις την κομμουνιστικήν επιθεώρησιν «Νέος Κόσμος» (τεύχος Μαΐου 1955). Το όργανον του ΑΚΕΛ «Νέος Δημοκράτης» παρέλαβεν από εκεί το άρθρον, αλλά παρέλειψεν τας επίμαχους παραγράφους της καταδόσεως του Διγενή!».

Αποδίδεται λοιπόν η σχετική αναφορά στον Ν. Ζαχαριάδη και στο ΑΚΕΛ αλλά ο Σπ. Παπαγεωργίου τονίζει ότι η αναδημοσίευση στην εφημερίδα του ΑΚΕΛ δεν περιείχε τη συγκεκριμένη αναφορά.

Η πραγματική δήλωση
Ωστόσο θα πρέπει να σημειωθεί ότι η δήλωση Ζαχαριάδη διαστρεβλώθηκε.

Κατέχουμε το επίσημο και πλήρες κείμενο της ομιλίας εκείνης.
Τιτλοφορείται «Ενάντια στους ιμπεριαλιστές και τους εθνοπροδότες κυπροκάπηλους. Λεύτερη Κύπρος στη λεύτερη Ελλάδα».
Το κείμενο έχει ημερομηνία 22 Απριλίου 1955. Όμως μεταδόθηκε ραδιοφωνικά στις 3 το μεσημέρι της Κυριακής 24ης Απριλίου 1955, στην εκπομπή που ακουγόταν στην Ελλάδα και στην Κύπρο.

Κομμάτια του δημοσιεύθηκαν στις 26 Απριλίου στην αθηναϊκή «Αυγή» της 26ης Απριλίου και στον κυπριακό «Νέο Δημοκράτη», στα φύλλα της 30ης Απριλίου και της Πρωτομαγιάς, και ακολούθησε το πλήρες κείμενο στο περιοδικό του ΚΚΕ «Νέος Κόσμος», στο τεύχος Μαΐου 1955.

Σημειώνει ο ιστορικός στο πανεπιστήμιο Κύπρου Πέτρος Παπαπολυβίου:
«Αποσπάσματα του άρθρου έχουν δημοσιευθεί πολλές φορές με πιο συνηθισμένη πηγή τον «Νέο Δημοκράτη». Αντίθετα, αρκετά τμήματα του πρωτότυπου είναι παντελώς άγνωστα.
Ο Ν. Ζαχαριάδης αποκάλυψε τα εξής για τον «Διγενή», τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του αγώνα τη ΕΟΚΑ:
«(…) ο ψευτοδιγενής ΤΟΥ Γρίβα ξεσκεπάστηκε με την προσφορά πολεμικών βάσεων στους Άγγλους (…) Τον Οχτώβρη του 1954 αξιωματικός του στρατού της Αθήνας (…) είπε ότι στην Κύπρο θα αποβιβαστούν κομμάντος, θα μεταφερθούν όπλα, ότι θ’ αρχίσει αντάρτικο και ότι τη δουλειά αφτή τη διεφθύνει ο γνωστός αρχιχίτης και αντιστράτηγος του μοναρχοφασιστικού στρατού Γρίβας.
(…) Η «οργάνωση αφτή [η ΕΟΚΑ] επικεφαλής έχει ένα γνωστό ψεφτοπαλικαρά αξιωματικό Χίτη ΤΟΥ Γρίβα, που μετά τη Βάρκιζα δολοφονούσε πατριώτες και μπροστά στο ΔΣΕ τόκοβε λάσπη!» (Περιοδικό «Άποψη» τεύχος 1, Απρίλιος 2008, σελ. 25).

Στην «Αυγή» της 26-4-1955, η πρόταση «Η «οργάνωση» αφτή επικεφαλής έχει ένα γνωστό ψευτοπαλικαρά αξιωματικό χίτη του Γρίβα», μετατράπηκε σε: «[η] ΕΟΚΑ με επικεφαλής ένα ψευτοπαλικαρά, τον Γρίβα, τον ψευδοδιγενή».

Δεν αποκαλύφθηκε η ταυτότητα
Στα ίδια συμπεράσματα με τον Π. Παπαπολυβίου καταλήξαμε κι εμείς, έχοντας μπροστά μας το πλήρες κείμενο της ομιλίας.

Και συμφωνούμε με τον Π. Παπαπολυβίου στην αναφορά του ότι «Εάν δεχθούμε ότι το κείμενο που εκφωνήθηκε από την «Ελεύθερη Ελλάδα» δημοσιεύθηκε αυτούσιο στο «Νέο Κόσμο», οφείλουμε να υποδείξουμε ακριβολογώντας, ότι ο Ν. Ζαχαριάδης τον Απρίλιο 1955 δημοσιοποίησε μεν τη σύνδεση του Γ. Γρίβα με την ΕΟΚΑ, αλλά δεν «αποκάλυψε στους Άγγλους την ταυτότητα του Διγενή» πιθανότατα γιατί δεν την γνώριζε ούτε ο ίδιος».

Δύο διαφορετικά πρόσωπα
Διαβάζοντας με προσοχή τις αναφορές διαπιστώνουμε ότι ο Ζαχαριάδης κάνει αναφορά σε δύο πρόσωπα και όχι σε ένα, όπως υποβάλλουν διάφοροι.

1. Στην πρώτη των περιπτώσεων ο Ζαχαριάδης είπε:
«Σήμερα πια όταν τα «πασχαλιάτικα βαρελότα» σκάσαν, χωρίς όμως και να σπάσει μύτη και ο ψευτοδιγενής ΤΟΥ Γρίβα ξεσκεπάστηκε με την προσφορά πολεμικών βάσεων στους άγγλους».

Οι γνωρίζοντες απλά ελληνικά αντιλαμβάνονται ότι δεν γίνεται αναφορά στον ίδιο τον Γρίβα και ότι ως επικεφαλής αναφέρεται κάποιος αξιωματικός του Γρίβα.

2. Στη δεύτερη περίπτωση αναφέρεται στον «αρχιχίτη και αντιστράτηγο Γρίβα», που «διευθύνει τη δουλειά αφτή».
Γράφει συγκεκριμένα ο Ζαχαριάδης:
«Τον Οχτώβρη του 1954 αξιωματικός του στρατού της Αθήνας  εμφανίστηκε στην Κύπρο όπου έκανε το ξεκομμένο μέλος του ΚΚΕ, είπε ότι στην Κύπρο θ’ αποβιβαστούν κομάντος, θα μεταφερθούν όπλα, ότι θα αρχίσει αντάρτικο και ότι τη δουλειά αφτή τη διευθύνει ο γνωστός αρχιχίτης και αντιστράτηγος του μοναρχοφασιστικού στρατού Γρίβας».

Αναφέρεται σε αξιωματικό του στρατού που παρίστανε το ξεκομμένο μέλος του ΚΚΕ και το οποίο είπε ότι όσα θα γίνουν θα τα διευθύνει από την Ελλάδα ο Γρίβας.
Είναι λίγο παράδοξη αυτή η στάση του Γρίβα, δηλαδή να στείλει στην Κύπρο κάποιο μέλος του ΚΚΕ (έστω και πρώην) τη στιγμή που ο ίδιος είχε αποκλείσει από την οργάνωση τους κομμουνιστές.

3. Στην τρίτη περίπτωση αναφέρει:
«Η «οργάνωση» αφτή έχει επικεφαλής ένα γνωστό ψεφτοπαλικαρά αξιωματικό χίτη ΤΟΥ Γρίβα, που μετά τη Βάρκιζα δολοφονούσε πατριώτες και μπροστά στο ΔΣΕ τόκοβε λάσπη! Πρόκειται για τον ψεφτοδιγενή που οι άγγλοι τον «κυνηγάν» μα δεν τον πιάνουν…».

Ο ψευτοδιγενής, λοιπόν, δεν είναι ο Γρίβας αλλά ένας αξιωματικός του. Φαίνεται ότι ο Ζαχαριάδης γνώριζε και ποιος ήταν (αλλά δεν τον αποκαλύπτει), αφού αναφέρει ότι το έβαλε στα πόδια όταν βρέθηκε μπροστά στον Δημοκρατικό Στρατό Ελλάδας.

4. Η τέταρτη αναφορά έχει ως ακολούθως:
«Ιδιαίτερη προσοχή να συγκεντρώσουμε στη μαθητική νεολαία, όπου ο βαρελότος ψεφτοδιγενής κατάφερε να καταχτήσει κάποια επιρροή, να αποχτήσει κάποια αίγλη».

Ούτε κι εδώ δεν γίνεται αναφορά στον Γρίβα και είναι ξεκάθαρο ότι πρόκειται περί δύο ξεχωριστών προσώπων.

Κατά συνέπεια όλη η προσπάθεια που έγινε για να ενοχοποιηθεί μέσω του Ζαχαριάδη και το ΑΚΕΛ πέφτουν στο κενό.
Επειδή ο Ζαχαριάδης διασύνδεσε τον Γρίβα με την ΕΟΚΑ αλλά δεν τον καθόρισε ως τον επικεφαλής στην Κύπρο και δεύτερο διότι το ΑΚΕΛ μέσω του εκφραστικού του οργάνου απέφυγε να κάνει αναφορά στις σχετικές αναφορές του Ζαχαριάδη.

Αυτοαναιρέσεις
Όπως έχουμε αναφέρει και στο προηγούμενο σημείωμα, οι Άγγλοι δεν είχαν ανάγκη κανένα Ζαχαριάδη για να μάθουν ποιος ήταν ο στρατιωτικός αρχηγός της ΕΟΚΑ.
Το έμαθαν από μόνοι τους μέσω των δικών τους μυστικών υπηρεσιών, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος ο Γρίβας και σύμφωνα και με τη μαρτυρία του αστυνομικού Παύλου Στόκκου.

Θα προσθέσουμε ακόμα ένα στοιχείο και πάλι από τον Σπ. Παπαγεωργίου.
Ενώ γράφει λανθασμένα ότι οι Άγγλοι αγνοούσαν ποιος ήταν ο αρχηγός της ΕΟΚΑ και ότι το πληροφορήθηκαν για πρώτη φορά από τον Νίκο Ζαχαριάδη, ουσιαστικά αναιρεί τον ίδιο τον εαυτό του.
Γράφει μεταξύ άλλων στην Κυπριακή Θύελλα» ότι η προετοιμασία του αγώνα συνεχιζόταν χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα:
 «Όλα αυτά, βεβαίως, εγίνοντο «κάτω από τη μύτη των Άγγλων», οι οποίοι όμως ήρχισαν να έχουν τας πρώτας ενδείξεις περί του ότι προπαρασκευάζετο κάποια δυναμική ενέργεια εναντίον των (…).  (Σπύρου Παπαγεωργίου «Κυπριακή Θύελλα», εκδόσεις Κ. Επιφανίου, , Λευκωσία 1977, σελ. 100 – 102.).

Εφόσον οι Άγγλοι είχαν ενδείξεις για τον Γρίβα από το φθινόπωρο του 54, είναι αστείο να ισχυριστεί κάποιος πως έμαθαν για πρώτη φορά από το Ζαχαριάδη. Προβλήθηκε ο ισχυρισμός ότι είχαν απλώς πληροφορίες οι οποίες επιβεβαιώθηκαν με την ομιλία του αρχηγού του ΚΚΕ. Πραγματικά έτσι ήταν;
Σίγουρα όχι διότι όπως αναφέρθηκε ο Γρίβας γράφει κατά πολύ συγκεκριμένο τρόπο ότι οι Άγγλοι γνώριζαν από το φθινόπωρο του 1954 και είχαν εγκαταστήσει τμήματα των μυστικών υπηρεσιών στη γενέτειρα του.

Προσθέτουμε ακόμα ένα στοιχείο:
Η «αποκάλυψη» Ζαχαριάδη δεν περιελήφθη αμέσως στις κατηγορίες εναντίον της Αριστεράς. Προστέθηκε αργότερα.
Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι ο Γρίβας, στο Ημερολόγιο του (που το έγραφε την ώρα που γίνονταν τα γεγονότα), δεν καταγράφει τίποτε περί Ζαχαριάδη. Αντίθετα το περιλαμβάνει στα Απομνημονεύματα του που εκδόθηκαν το 1961.

Αίνιγμα ποιος είναι ο Διγενής!!!
Επίσης παράδοξο είναι το γεγονός ότι ενώ έως και δύο μήνες πριν την έναρξη του Αγώνα καταγράφει επανειλημμένα ότι οι Άγγλοι γνωρίζουν πολλά για τον ίδιο και το τι προετοιμάζει και ενώ μεσολαβεί το διάγγελμα του Γ.Γ. του ΚΚΕ στα τέλη Απριλίου, ο ίδιος ο Γρίβας καυχάται στο Ημερολόγιο του (δύο μήνες μετά την έναρξη της δράσης):
2 Ιουνίου 1955: «Αι αρχαί δεν φαίνεται να αντελήφθησαν ακόμα την ενταύθα παρουσίαν μου και αναζητούν τις είναι ο Διγενής».

Την ίδια περίοδο ο Μακάριος δήλωνε ότι «Το όνομα «Διγενής» είναι αίνιγμα για τους Άγγλους και συγχρόνως θρύλος».

Πώς γίνεται να αποκάλυψε το όνομα του Διγενή ο Ζαχαριάδης μέσα στον Απρίλιο, να το έμαθαν οι Άγγλοι αλλά Γρίβας και Μακάριος να καυχώνται δύο μήνες μετά ότι το όνομα εξακολουθεί να αποτελεί αίνιγμα;

Σάββατο, 16 Μαΐου 2015

Οι Άγγλοι γνώριζαν την ταυτότητα του "Διγενή". (Μέρος Β’)



Εξήντα χρόνια μετά την έναρξη της δράσης της ΕΟΚΑ πολλά στοιχεία παραμένουν στο σκοτάδι ενώ η παραπληροφόρηση και η διαστρέβλωση των γεγονότων
εξακολουθεί να υφίσταται.

Στο προηγούμενο σημείωμα μας αναφερθήκαμε στις διαμάχες του Γρίβα με όλους σχεδόν τους συνεργάτες του αλλά και στη μόνιμη έγνοια του για να πάρει δόξα από το εγχείρημα που θα πραγματοποιούσε.
Μόνιμος φόβος του ήταν ότι κάποιοι θα τον παραμερίσουν στο τέλος και θα του πάρουν τη δόξα!

Παραθέσαμε επίσης συγκεκριμένα ντοκουμέντα ότι οι Άγγλοι γνώριζαν ότι ο Γρίβας βρισκόταν στην Κύπρο και ότι οργάνωνε επαναστατικό κίνημα.

Το «Ημερολογιο» του Γρίβα
Οι αναφορές που παραθέσαμε στο προηγούμενο σημείωμα προέρχονταν από το «Χρονικό» της ΕΟΚΑ που επιμελήθηκε ο ίδιος ο Γρίβας και είχαν σαν πηγή πληροφόρησης τον αστυνομικό Παύλο Στόκκο που ήταν σε θέση να γνωρίζει πράγματα και καταστάσεις λόγω του πόστου που υπηρετούσε στην αποικιακή αστυνομία.

Η μαρτυρία του Π. Στόκκου έρχεται να τεκμηριωθεί και από τον ίδιο τον Γρίβα ο οποίος κατέγραψε σχετικές αναφορές στο «Ημερολόγιο», μέρος του οποίου εξέδωσαν το 1957 οι Βρετανοί για να αποδείξουν ότι η ΕΟΚΑ ήταν μια τρομοκρατική οργάνωση. Ήθελαν επίσης να καταδείξουν και την άμεση εμπλοκή του αρχιεπισκόπου Μακαρίου στα τεκταινόμενα για να τον κατηγορήσουν ως αρχηγό της Οργάνωσης.

Γ. Γρίβας: Οι Άγγλοι με αναζητούν
Χαρακτηριστικό γνώρισμα των Ημερολογίων είναι η καταγραφή από τον ίδιο το Διγενή ότι οι Άγγλοι αποικιοκράτες γνώριζαν ποιος ήταν ο αρχηγός της ΕΟΚΑ μερικούς μήνες τουλάχιστον πριν από την έναρξη του αγώνα, γεγονός που και σήμερα αγνοείται σκόπιμα από τους πολλούς ιστοριογράφους. Γράφει χαρακτηριστικά μετά από μια μυστική συνάντησή του με το Μακάριο:

«3 Ιανουαρίου 1955: Κατόπιν μου έδωσε δελτίον πληροφοριών των ενταύθα Αρχών δι’ ού εμφαίνεται ότι έλαβον γνώσιν της εδώ αφίξεώς μου». 

Συνεπώς ο Γρίβας γνώριζε από νωρίς, από τις αρχές Ιανουαρίου ότι οι Άγγλοι ήξεραν ότι βρισκόταν στην Κύπρο και τι ακριβώς ήρθε να κάνει.
Ωστόσο οι Άγγλοι δεν προέβησαν σε καμία σοβαρή ενέργεια είτε για να τον εντοπίσουν είτε για να τον συλλάβουν.

Αλλά και ο ίδιος ο Γρίβας δεν κατέβαλλε ιδιαίτερες προσπάθειες για να κινείται μυστικά, όπως προκύπτει και πάλι από την καταγραφή του στο «Ημερολόγιο» του. Σημειώνει χαρακτηριστικά: 

«28 Ιανουαρίου: Μέτρα ασφαλείας μας ουχί επαρκή˙ λόγω ελαφρότητος ξενίζοντος πολλοί μοι είδον, απεφάσισα μετοικήσω εις Λ. έδωσα εντολάς δι’ αύριον [εις] Νότην». (Σ.σ. Ο Νότης Πετροπουλέας ήταν ο εξ’ Ελλάδας πρώτος υπασπιστής του Γρίβα. Αργότερα τον απέπεμψε διότι δεν του είχε εμπιστοσύνη κατηγορώντας τον ως αναξιόπιστο).

Φαίνεται όμως πως όσα μέτρα κι αν λήφθηκαν δεν άλλαξε κάτι ως προς το συγκεκριμένο θέμα
Έτσι γράφει λίγες μέρες αργότερα:

«13 Φεβρουαρίου: Κατά εσπερινάς πληροφορίας Νότη η αστυνομία επιτηρεί των χώρον από Τρικώμου μέχρι Μπογαζιού Τρικώμου όπου εγκατεστάθη και τμήμα των Ιντέλλιντζενς Σέρβις. Ασφαλώς με αποζητούν εις τον χώρον τούτο όπου και η γενέτειρά μου». 

Λίγες βδομάδες αργότερα καταγράφει ξανά ότι οι Άγγλοι γνωρίζουν ότι βρίσκεται στην Κύπρο.

«7 Μαρτίου 1955: Επειδή δε οι Άγγλοι γνωρίζουν ότι ευρίσκομαι εδώ, διαδίδω επιτηδείως ότι απηγοητευμένος από την κατάστασιν αποζητώ να αναχωρήσω κρυφίως εκ Κύπρου». 

Από τις παραθέσεις των σχετικών αυθεντικών αναφορών δεν μένει καμιά αμφιβολία ότι οι Άγγλοι γνώριζαν ότι κάτι θα συνέβαινε στην Κύπρο.
Είχαν τις πληροφορίες τους οι οποίες επαληθεύτηκαν σε μεγάλο βαθμό με τη σύλληψη του πλοιαρίου «Άγιος Γεώργιος» τον Ιανουάριο του 1955.

Είναι επίσης σαφές ότι γνώριζαν επακριβώς ποιος ήταν ο αρχηγός της οργάνωσης πριν ακόμα εμφανιστεί στο προσκήνιο και αυτό μαρτυρούν οι αναφορές ότι την ταυτότητα του «επιστοποίησαν αι Αθήναι», αλλά και το γεγονός ότι ο ίδιος ο Γρίβας καταγράφει από τον Φεβρουάριο του 1955 (2 μήνες προ της έναρξης του αγώνα) ότι «ασφαλώς με αποζητούν εις τον χώρον τούτο όπου και η γενέτειρα μου».  Άρα είχαν πλήρη και σαφή  πληροφόρηση.

Τα πιο πάνω καταρρίπτουν πλήρως τον ισχυρισμό που φέρει τους Άγγλους να μαθαίνουν για πρώτη φορά ποιος κρύβεται πίσω από το όνομα Διγενής.
Ότι τάχα το έμαθαν από το διάγγελμα του τότε Γ.Γ. του ΚΚΕ Νίκου Ζαχαριάδη από τον ραδιοσταθμό της Ελεύθερης Ελλάδας που έγινε προς τα τέλη του Απρίλη του 1955.
Για το θέμα αυτό θα αναφερθούμε στο επόμενο σημείωμα μας.

Ο Διγενής για το Ημερολόγιο του
Στο σημείο αυτό θεωρούμε σωστό να αναφέρουμε κάποια στοιχεία που έχουν σχέση με το «Ημερολόγιο» του Γρίβα. Κι αυτό γιατί κάποιοι το θεωρούν πλαστό ή το υποβαθμίζουν σε βαθμό ανυπαρξίας, λόγω των αναφορών που περιέχονται σ’ αυτό.

Ο ίδιος ο Γρίβας γράφει στα απομνημονεύματα του (σελ. 127) για το θέμα αυτό:
«Ο Χάρντιγκ, εκ παραλλήλου, διά να μας κάμψη, ως ενόμιζε, ιδία ίνα επηρεάση την κοινήν γνώμην εν Κύπρω και την διεθνή τοιαύτην, να ασκήση δε πίεσιν επί της Ελληνικής Κυβερνήσεως, κατηγορών ταύτην ότι είχε σχέσεις με την ΕΟΚΑ, εδημοσίευσε το περίφημον «ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΓΡΙΒΑ», το οποίον προεκάλεσε μεγάλον θόρυβον.
Είναι αληθές ότι εν τμήμα του Αρχείου μου είχε περιπέσει εις χείρας των Άγγλων υπό τας ακολούθους συνθήκας: Προκειμένου να κάνω έναρξιν δράσεως την 1ην Απριλίου 1955 προς εξασφάλισιν τούτου, το ενεπιστεύθην εις τον Γρηγόρην Λουκά Γρηγοράν, άτομον της απολύτου εμπιστοσύνης μου, το οποίον είχα μαζί μου ως φρουρόν και σύνδεσμό μου. Ούτος, αναλαβών βραδύτερον την διοίκησιν ανταρτικής ομάδος, επέδειξεν ηρωϊσμόν, συλληφθείς δε κατόπιν προδοσίας και βασανισθείς ουδέν απολύτως απεκάλυψε περί της Οργανώσεως.
Ο Γρηγόρης Λ. Γρηγοράς μετέβη τότε, άμα τη παραδόσει του αρχείου, εις το χωρίον του Λύσην και τη βοηθεία του αδελφού του Χαραλάμπους το έθαψε εις αρκετόν βάθος εντός αγρού. Εκτός των αδερφών Γρηγορά και ο οικοδεσπότης της οικίας, ένθα διέμενον, εγνώριζε την ύπαρξιν του αρχείου και εκείνους προς ούς παρεδώθη τούτο προς φύλαξιν. Βραδύτερον, όταν εγκατέλειψα την Λευκωσίαν, ο οικοδεσπότης μου ονόματι Πασχάλης Παπαδόπουλος εγένετο, ατυχώς όργανον των Άγγλων, κατόπιν δε προδοσίας τούτου ανεκαλύφθη το μέρος, όπου εκρύπτετο το αρχείον μου.
Εκ των δημοσιευθέντων εις την Ελληνικήν αποσπασμάτων τα πλείστα είναι ακριβή, ενδοιασμούς δε έχω διά την ακρίβειαν ωρισμένων σημείων αυτού».

Διάβρωση από τους Άγγλους
Η αναφορά αυτή είναι πολύ αποκαλυπτική – αν και περνά συνήθως απαρατήρητη, όπως και ολόκληρο το Ημερολόγιο – γιατί είναι μια έμμεση, αλλά σαφής παραδοχή του Γρίβα για τη διάβρωση που προκάλεσαν οι Άγγλοι στην ΕΟΚΑ από την πρώτη στιγμή.
Είναι μια σαφής ομολογία ότι οι Άγγλοι είχαν άνθρωπο ή ανθρώπους τους όχι κοντά, ούτε δίπλα, αλλά ακόμα και μαζί με τον Γρίβα.
Σημειώνεται ότι ο Πασχάλης Παπαδόπουλος ήταν στέλεχος της ΣΕΚ, ενοικίασε το σπίτι που διέμενε ο Διγενής στη Λευκωσία και εκτελούσε χρέη οδηγού του. (Βλ. μαρτυρία Λούλας Κοκκίνου στο βιβλίο του Μ. Δρουσιώτη “ΕΟΚΑ η σκοτεινή όψη”, σελ. 87, 88).
Επίσης ο Π. Παπαδόπουλος εκτελούσε διάφορες σημαντικές αποστολές της ΕΟΚΑ όπως οι μετακινήσεις υψηλόβαθμων στελεχών, ανάμεσα στα οποία και οι αδελφές Ουρανία και Λούλα Κοκκίνου.
Τον Ιούνιο του 1956, συνεχίζει στο βιβλίο του ο Δρουσιώτης, μετά από πληροφορίες, οι Άγγλοι, επισκέφθηκαν δύο φορές το σπίτι των αδελφών Κοκκίνου ψάχνοντας για τα όπλα που έκρυβαν στο σπίτι.  Οι αδελφές Κοκκίνου ειδοποίησαν αμέσως τον πρόξενο της Ελλάδας Ροδή Κανακάρη Ρούφο ο οποίος με προξενικό αυτοκίνητο μετακίνησε τα όπλα από το σπίτι.
Την επομένη ακολούθησε νέα έρευνα στο σπίτι, αλλά αυτή τη φορά συνόδευε τους Άγγλους και ένας κουκουλοφόρος. Με δική του υπόδειξη οι Άγγλοι ανακάλυψαν την άδεια κρύπτη, αλλά εκεί έγινε μια άλλη, αναπάντεχη αποκάλυψη. Η μητέρα Κοκκίνου, μια δυναμική γυναίκα επιτέθηκε αστραπιαία στον κουκουλοφόρο και του αφαίρεσε τη μάσκα, οπότε αποκαλύφθηκε ότι κάτω από τη μάσκα κρυβόταν ο Πασχάλης Παπαδόπουλος. Οι Άγγλοι τον φυγάδευσαν στο Λονδίνο όπου και πέθανε αργότερα από καρδιακή προσβολή.

Το σημαντικό όμως είναι ότι ο Γρίβας δεν κάνει καμιά αναφορά στο ρόλο του Π. Παπαδόπουλου εκτός από την ανάμειξη του στην υπόθεση του Ημερολογίου. Αποκρύβει γεγονότα για να μη φανεί ότι το δίκτυο αντικατασκοπείας και πληροφοριών της Οργάνωσης δεν ήταν και τόσο αξιόπιστο, για να μην παραδεχθεί ότι οι Άγγλοι βρίσκονταν πολύ κοντά του, αλλά και ότι για διάφορους λόγους δεν προχώρησαν στη σύλληψη του.

Αναφέραμε τα πιο πάνω για να καταδείξουμε ότι τα σοβαρότερα πλήγματα που δέχθηκε η ΕΟΚΑ από τους Βρετανούς, τα δέχτηκε μετά από πληροφορίες που είχε από το εσωτερικό της Οργάνωσης.

Επιπλέον αναφέρουμε ενδεικτικά μερικές άλλες περιπτώσεις που ενισχύουν τη θέση μας περί ύπαρξης προδοτών μέσα στους κόλπους της Οργάνωσης, όταν ακόμα αυτή βρισκόταν στα αρχικά στάδια της δράσης της.
Ο Διγενής, στο Ημερολόγιο, σημειώνει στις 7 Απριλίου 1955:
«Κινδυνεύω και εγώ εις την κατοικίαν όπου ευρίσκομαι. ΕΥΑΓΟΡΑΣ περιφέρεται εν Λευκωσία και διαμένει εις τι πανσιόν μετά παλλακίδος του. Φοβούμε λόγω δειλίας του μη τυχόν συλλαμβανόμενος αποκαλύψει όλους μας. Άλλωστε πολλά γνωρίζει η παλλακίς του. (…)
Δελτίον πληροφοριών ΚΙΚΕΡΩΝΟΣ αναφέρει ότι εις κόλπους μας εν Λεμεσώ υπάρχει προδότης».

Αυτά και μόνο αποτελούν δείγμα της κατάστασης που επικρατούσε και τη διάβρωση που υπέστη η οργάνωση, αλλά και το πόσο εύκολα μπορούσε κάποιος να περάσει από το στάδιο του αγωνιστή της ελευθερίας, στο στάδιο της συνεργασίας με τον κατακτητή.
Δεν εξετάζουμε εδώ, αυτή τη στιγμή, αν ορθά ή όχι συμπεριφέρονταν κάποιοι, ούτε θέλουμε να υποβάλουμε οτιδήποτε στον αναγνώστη. Απλώς, όπως εξελίχθηκε στη συνέχεια η υπόθεση με τις προδοσίες περιγράφεται από πρωτογενείς πηγές  και πρώτα απ’ όλα από τον ίδιο τον αρχηγό, αλλά συνήθως παραμένει στην αφάνεια, έτσι που να δίνεται προς τα έξω η εικόνα ότι όλα ήταν καλά και άγια.

Όμως η εικόνα που θέλει να δώσει η προπαγάνδα, είναι ότι για τις προδοσίες ευθύνονταν κατά κύριο λόγο οι κομμουνιστές!