Περί Δ.Δ.Ο., ένα άρθρο του Σώτου Κτωρή

Με τη Δ.Δ.Ο. έχω ασχοληθεί πολλές φορές και στο ραδιόφωνο και στην εφημερίδα και σ’ αυτό εδώ το ιστολόγιο.

Με αφορμή τις συζητήσεις για το κοινό ανακοινωθέν και την επιδιωκόμενη λύση, παραθέτω ένα κατατοπιστικό άρθρο του Σώτου Κτωρή που το αλίευσα από το fb.

Ο Γιώργος Λιλλήκας, πρόεδρος της «Συμμαχίας Πολιτών», διακηρύττει συστηματικά πως η συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς το 1977 δεν προνοούσε για τη συνομολόγηση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας (ΔΔΟ) αλλά "μιλάει ξεκάθαρα για την περιφερειακή ομοσπονδία". Ανάλογους ισχυρισμούς διατυπώνουν και άλλες πολιτικές δυνάμεις. Η ΕΔΕΚ, για παράδειγμα, προβάλλει την άποψη πως οι συμφωνίες κορυφής Μακαρίου-Ντενκτάς, αλλά και Κυπριανού-Ντενκτάς αντίστοιχα δεν αναφέρονται σε «διζωνικότητα της λύσης» και πως όσοι μεταφράζουν «αυθαίρετα τις περιφέρειες σε ζώνες» επιδιώκουν να «θολώσουν» τα νερά. Κατά την ίδια άποψη, αυτό που ο Μακάριος είχε αποδεχτεί το 1977 ήταν μια διπεριφερειακή και όχι διζωνική ομοσπονδία.

Μια τέτοια θέση θα είχε ιστορική και πολιτική νομιμοποίηση αν το διακύβευμα της αντιπαράθεσης, τόσο πριν όσο και μετά την συνομολόγηση της συμφωνίας κορυφής του ΄77, ήταν διζωνική Vs διπεριφερειακή.

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το δίλημμα, που τέθηκε ενώπιον της ελληνοκυπριακής πολιτικής ηγεσίας στη δοσμένη χρονική συγκυρία, ήταν διζωνική Vs πολυπεριφερειακή.

Ο Γλαύκος Κληρίδης δήλωνε, επί τούτου, στις 28 Αυγούστου 1975, στην εφημερίδα «Χαραυγή» πως «δεν είναι ορθό να γίνεται συνθηματολόγηση της πολυπεριφερειακής εναντίον της διζωνικής». Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, επίσης στην «Χαραυγή» στις 24 Σεπτεμβρίου 1975, σημείωνε πως η ουσία του προβλήματος δεν ήταν αν η ομοσπονδία «θα ήταν διζωνική ή πολυπεριφερειακή» ενώ, στις 30 Ιουνίου 1976, αναγνώριζε πως «οι Τουρκοκύπριοι θα μπορούν να ζουν στον Βορρά και να κατέχουν γη συγχρόνως στο Νότο». (Σημερινή, 30 Ιουνίου 1976). Στις 21 Αυγούστου 1976, ο Μακάριος δήλωνε στον «Φιλελεύθερο» πως η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε αποδεχθεί την ομοσπονδιακή λύση «χωρίς να θέση εκ των προτέρων όρους κατά πόσο θα είναι διζωνική η πολυπεριφερειακή ομοσπονδία». Η επισκόπηση του ελληνοκυπριακού Τύπου της εποχής επιβεβαιώνει πως ο προβληματισμός των πολιτικών δυνάμεων ήταν κατά πόσο η ομοσπονδία θα ήταν διζωνική ή πολυπεριφερειακή. 

Η μη συμπερίληψη της λέξης διζωνική στη συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς, όπως και σε αυτή των Κυπριανού – Ντενκτάς οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στη δαιμονοποίηση της συγκεκριμένης αναφοράς μέσα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Ο Τύπος προπαγάνδιζε καθημερινώς πως η λύση των δύο ζωνών συνεπαγόταν στην ουσία διχοτόμηση, ενώ οι πλείστες πολιτικές δυνάμεις ήταν εξίσου αρνητικές σε μια διζωνική διευθέτηση. Η ΕΔΕΚ, από τον Οκτώβριο του 1975, είχε κυκλοφορήσει σχετική μπροσούρα κατά της διζωνικής ομοσπονδίας, η άκρα δεξιά ήταν απόλυτα αρνητική σε μια τέτοια εξέλιξη, ενώ και το ΑΚΕΛ παρουσιαζόταν, αρχικώς, έντονα επιφυλακτικό. Παραταύτα, η συμφωνία του ΄77 καθόριζε ξεκάθαρα το περίγραμμα μιας διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και έτσι το αντιλήφθηκε, άλλωστε, το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της εποχής, ακόμη και οι εναντιώμενοι στη διζωνική ομοσπονδία. Είναι χαρακτηριστικές οι θέσεις που διατύπωσε η ΕΔΕΚ περί λύσης «διζωνικής», όταν ασκούσε κριτική στον Τάσσο Παπαδόπουλο ο οποίος ως πρόεδρος της υποεπιτροπής του Εθνικού Συμβουλίου, με οδηγίες του Μακάριου, συνέταξε και κατέθεσε στη Διάσκεψη της Βιέννης, τον Απρίλη του 1977, «την πρόταση για λύση, διζωνικής, δικοινοτικής Ομοσπονδίας, που συνοδευόταν από γεωγραφικό χάρτη». (Ιστοσελίδα ΔΗΚΟ, βιογραφικό Τάσσου Παπαδόπουλου).

Ο κεντρικός οργανωτικός γραμματέας της ΕΔΕΚ Δώρος Θεοδώρου θα απέδιδε, μερικά χρόνια αργότερα, σαφείς ευθύνες για την τροπή των εξελίξεων και στον ίδιο τον Μακάριο, αφού όπως υπογράμμιζε σε άρθρο του στον «Φιλελεύθερο», της 8ης Αυγούστου 1990, η ΕΔΕΚ «διαφώνησε και μάλιστα πολύ έντονα και ανοικτά τόσο με την αποδοχή της διζωνικής από τον κ. Κληρίδη τον Αύγουστο του ΄75, όσο και με τις προτάσεις Μακαρίου το 1977», για να συμπληρώσει πως τον «όρο διζωνική τον δέχτηκε το 1980 (και) ο Κυπριανού». Ανάλογες ήταν οι απόψεις όλων των αντιομοσπονδιακών δυνάμεων της εποχής όπως, για παράδειγμα, του σωματείου «Αδούλωτη Κερύνεια» που διακήρυττε πως «κακώς δέκτηκε ο Μακάριος τη Διζωνική Ομοσπονδία» («Φιλελεύθερος», 26 Ιουνίου 1990). Ήταν καθολικώς αποδεκτό πως οι συμφωνίες κορυφής προνοούσαν για λύση ΔΔΟ. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος παρατηρούσε, στις 27 Σεπτεμβρίου 1991, πως «η διζωνική ομοσπονδία που προτείνεται στις συμφωνίες Κορυφής» δεν ήταν ασύμβατη με τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  (Φιλελεύθερος, 27 Σεπτεμβρίου 1991).

Η επίκληση των δηλώσεων Μακαρίου στο ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Κακογιάννη «Αττίλας 74» ως «αδιάσειστου» στοιχείου ενάντια στη διζωνική είναι τουλάχιστο αφελής, όταν είναι γνωστό πως το ντοκιμαντέρ γυρίστηκε το φθινόπωρο του 1974 και προτού ο Αρχιεπίσκοπος αποδεχτεί το συμβιβασμό της ΔΔΟ. Ως επίσης και η επίκληση της ομιλίας του Μακαρίου στις 20 Ιουλίου 1977 όπου, σε αντίθεση με διάφορους ισχυρισμούς, ο ελληνοκύπριος ηγέτης σε κανένα σημείο δεν καταφέρεται κατά της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο δεν έχουν παρά να ξανακούσουν με προσοχή το σχετικό ηχητικό ντοκουμέντο. Αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολιτικής δύναμης να διατηρεί ενστάσεις και επιφυλάξεις αναφορικά με την μορφή της επιδιωκόμενης λύσης. Στην προσπάθεια τους, εντούτοις, να πείσουν τους πολίτες για την ορθότητα των επιχειρημάτων τους υιοθετούν μια στρεβλωμένη ερμηνεία της πολιτικής παρακαταθήκης του Μακαρίου. Ο Γιώργος Λιλλήκας, ειδικότερα, μάλλον θα αναφέρεται στον εαυτό του όταν αναφερόμενος στη στάση του Μακαρίου έναντι της διζωνικής μιλά για «ανήθικη διαστρέβλωση της θέσης του Μακαρίου».

 

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΩΝ ΕΠΟΙΚΩΝ ΚΑΙ Η «ΥΠΟΧΩΡΗΣΗ» ΧΡΙΣΤΟΦΙΑ

Όλοι αποδέχονται την παραμονή εποίκων μετά τη λύση

 Με αφορμή το έγγραφο που κατέθεσε το ΑΚΕΛ στη τελευταία, διήμερη, συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου κάποιοι επιχείρησαν και πάλι να μιλήσουν για μια από τις υποχωρήσεις Χριστόφια ή ένα από τα «δώρα» που έδωσε ο πρόεδρος στην τουρκική πλευρά.

Είναι τουλάχιστον παρήγορο ότι ο Σ. Ιακωβίδης αναγνώρισε στις 29 Φεβρουαρίου στη «Σημερινή» ότι το θέμα των εποίκων δεν τέθηκε για πρώτη φορά από τον Δ. Χριστόφια. Μόνο που προσπάθησε να θολώσει τα νερά:

«Οι τρεις Πρόεδροι, Βασιλείου, Κληρίδης και Τάσσος δέχθηκαν να συζητήσουν, όχι να αποδεχθούν εκ προοιμίου, παραμονή εποίκων».

Πότε τέθηκε επίσημα το θέμα των εποίκων

Καλώς ή κακώς υπάρχουν γραπτά τα οποία θα πρέπει να τα λαμβάνουμε υπόψη και να μην τα αφήνουμε στα συρτάρια, προκειμένου να εξυπηρετήσουμε πολιτικές και κομματικές σκοπιμότητες.

Στο έγγραφο του ΑΚΕΛ αναφέρεται μεταξύ άλλων για το θέμα της παραμονής εποίκων:

«Όσο για το θέμα της παραμονής 50,000 εποίκων, υπενθυμίζουμε ότι ο αείμνηστος Τάσσος Παπαδόπουλος κάτω από το βάρος της κατάστασης που δημιουργήθηκε με τους μικτούς γάμους και τη γέννηση παιδιών εποίκων είχε δεχθεί παραμονή πέραν των πενήντα χιλιάδων εποίκων. Αυτό αναφέρεται ρητώς στο έγγραφο ημ.30 Μαρτίου 2004 με τις τελικές θέσεις της πλευράς μας αμέσως πριν την υποβολή του τελικού σχεδίου Ανάν».

Ο κ. Ιακωβίδης αναφερόμενος στη σχετική αναφορά του εγγράφου του ΑΚΕΛ ότι δεν μπορεί να εκδιωχθούν όσοι γεννήθηκαν στην Κύπρο, γράφει και διαπιστώνει:

«Πρόκειται για πρωτοφανείς, τουρκογενείς και αγγλογενείς θέσεις. Ας πουν: Ποια νομοθεσία δίνει ιθαγένεια σε παράνομους;».

Ο Σ. Ιακωβίδης θα ήταν ειλικρινείς αν έθετε αυτά τα ερωτήματα και στον Τ. Παπαδόπουλο όταν στο έγγραφο του αποδεχόταν την παραμονή εποίκων που είχαν παντρευτεί. Εκτός και αν το έχει κάνει, οπότε αποσύρουμε την αναφορά μας.

Διερωτόμαστε, λοιπόν, υιοθετούσε και ο Τάσσος Παπαδόπουλος πρωτοφανείς, τουρκογενείς και αγγλογενείς θέσεις;

Υπογραμμίζουμε ότι η πρώτη φορά που έγινε επίσημα ΕΓΓΡΑΦΗ αποδοχή παραμονής εποίκων ήταν στις 30 Μαρτίου 2004 από τον Τ. Παπαδόπουλο.

«Αρχική αντίδραση και προτάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς» [1]

Στις 30 Μαρτίου 2004 ο Τ. Παπαδόπουλος έδωσε στον Κ. Ανάν ένα έγγραφο με τον τίτλο «Αρχική αντίδραση και προτάσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς».

Σε ότι αφορά το θέμα της παραμονής Ελλήνων και Τούρκων υπηκόων μετά τη λύση, στο έγγραφο αναφέρεται στο σημείο 9:

«Ο κατάλογος των Τούρκων και των Ελλήνων που θα απαιτήσουν την  κυπριακή υπηκοότητα ΔΕ ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΡΙΘΜΕΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟ ΑΠΟ 30.000 εκπληρώνοντας τα κριτήρια που προβλέπονται από το Σχέδιο. ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΩΣ,ΟΙ ΕΠΟΙΚΟΙ ΠΟΥ ΕΧΟΥΝ ΠΑΝΤΡΕΥΤΕΙ ΤΟΥΡΚΟΚΥΠΡΙΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΑΠΟΓΟΝΟΙ ΤΟΥΣ, (υπολογιζόμενοι σε 15.000) ενδεχομένως να γίνουν πολίτες, ΑΝΕΒΑΖΟΝΤΑΣ ΕΤΣΙ ΤΟΝ ΑΡΙΘΜΟ ΑΝΩ των 45.000.

ΕΠΙΠΡΟΣΘΕΤΩΣ, όχι περισσότερο από 5% ΘΑ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΘΟΡΙΣΤΕΙ ΝΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΟΥΝ ΕΧΟΝΤΑΣ ΜΟΝΙΜΗ ΚΑΤΟΙΚΙΑ.

Η αναλογία 5 % πρέπει να υπολογιστεί βάσει του αριθμού των προσώπων που είναι μόνο πολίτες της Κύπρου και όχι διπλής υπηκοότητας.»*

Επομένως, οι προτάσεις αυτές δεν ήταν προς συζήτηση, όπως παραπλανητικά αναφέρει ο Σ. Ιακωβίδης, αλλά ήταν οι θέσεις της Ε/κυπριακής πλευράς και απαντούσαν στις συγκεκριμένες πρόνοιες του σχεδίου του Κ. Ανάν.

Δεν ήταν πρόταση του Χριστόφια

Τα ντοκουμέντα αποδεικνύουν ότι η πρόταση για παραμονή εποίκων δεν είναι πρόταση του Χριστόφια.

Υπάρχουν παραδοχές και από στενούς συνεργάτες του Τ. Παπαδόπουλου ότι αποδέχθηκε την παραμονή εποίκων.

Ο διευθυντής του Γραφείου του, Χρύσης Παντελίδης δήλωνε στην τηλεοπτική εκπομπή «MegaΘέμα» στις 10 Δεκεμβρίου 2009:

«Για να το πω παραστατικά, ήμασταν σε όλους τους εποίκους και εδέχετο να διαπραγματευτεί κριτήρια για 45 χιλιάδες».

Την ίδια περίοδο, ο Γ. Λιλλήκας δήλωνε στο Ράδιο Πρώτο ακριβώς τα ίδια με τον Χρ. Παντελίδη. Πρόσθετε μάλιστα ότι θα εξέταζε την κάθε μια περίπτωση έποικου ξεχωριστά, βασιζόμενη σε ανθρωπιστικά κριτήρια.

Προεκλογικά (2008) και ζώντος του τ. Παπαδόπουλου, ο Δ. Χριστόφιας δήλωνε στην τηλεόραση του ΡΙΚ ότι η αναφορά σε 50 χιλιάδες εποίκους έγινε με την έγκριση του Τ. Παπαδόπουλου.

Δήλωσε συγκεκριμένα:

«Εγώ μίλησα δημόσια για 50 χιλιάδες. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Που ήταν έτοιμος και ο Τ. Παπαδόπουλος να το δεχθεί και αν θέλεις, συμφωνήσαμε να το πω».

Σημειώνουμε ότι ο Τ. Παπαδόπουλος ούτε αντέδρασε ούτε διέψευσε τη δήλωση Χριστόφια.

Όμως αυτή η αναφορά δείχνει ότι το θέμα αυτό δεν τέθηκε από τον Δ. Χριστόφια αλλά συζητείτο και στην προεκλογική περίοδο.   

Όλοι αποδέχονται την παραμονή εποίκων

Παίζοντας με το αίσθημα του κόσμου, η πλειοψηφία των πολιτικών μας, φραστικά, τάσσεται εναντίον τη παραμονής εποίκων.

Η αλήθεια όμως είναι ότι όλοι, μηδενός εξαιρουμένου, αποδέχονται ότι θα παραμείνουν έποικοι μετά τη λύση.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της περίφημης Κωδικοποίησης (Απρίλιος 2005), ο Τ. Παπαδόπουλος δήλωνε στους εθνοσυμβούλους:

«Νομίζω ότι είναι γενική η άποψη ότι το θέμα των εποίκων πρέπει να λυθεί με καθορισμό «Χ» αριθμού εποίκων που θα παραμείνουν και οι υπόλοιποι να φύγουν.

Δεν ξέρω ποια θα είναι τελικά η λύση. Όπως είναι το Σχέδιο Ανάν, με δήλωση του κ. Φίρτερ, που συνέταξε και το σχετικό παράρτημα, δεν πρόκειται να φύγει κανένας έποικος, από αυτούς που βρίσκονταν στην Κύπρο το 2004. Είτε τα κριτήρια εκείνα θα επιδιώξουμε να αλλάξουν είτε θα μπει ένας αριθμός «Χ» και παρακαλώ να μην αρχίσουμε να συζητούμε τώρα ποιος θα είναι ο αριθμός – και με αποτελεσματικά μέτρα ή προγράμματα οι υπόλοιποι θα φύγουν».[2]

Συνεπώς ας μην προσποιούνται οι διάφοροι ότι δεν συμφώνησαν ποτέ με την παραμονή εποίκων. Η παραμονή ενός αριθμού ήταν αποδεχτή και από τον Τ. Παπαδόπουλο. Εκείνο που θα διαπραγματευόταν ήταν τα κριτήρια και ο ακριβής αριθμός.

Στο έγγραφο του ΑΚΕΛ γίνεται αναφορά στη θέση Λυσσαρίδη ενώπιον του Εθνικού Συμβουλίου τον Ιούλιο του 2008:

«Ξέρουμε όλοι πως θα μείνουν. Δεν είμαι αφελής να πιστεύω ότι θα τσουβαλιάσουμε 180 - 200 χιλιάδες εποίκων και Θα φύγουν. Μακάρι να τα καταφέρουμε να φύγει ένας αριθμός, άλλο τούτο, άλλο όμως η νομιμοποίηση του εγκλήματος».

Ανάλογη θέση εξέφραζε δημόσια και ο πρόεδρος της ΕΔΕΚ Γ. Ομήρου στην εκπομπή «Το Συζητάμε» (24 Ιαν. 2011).

Ο κ. Ομήρου έθετε ως προϋπόθεση για την παραμονή εποίκων, την αναγνώριση από την Τουρκία ότι ο εποικισμός αποτελεί έγκλημα πολέμου.

Άρα, ούτε η ΕΔΕΚ θεωρεί ότι θα φύγουν όλοι οι έποικοι.

Αρχιεπίσκοπος: θα παραμείνουν έποικοι

Ακόμα και ο αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος παραδέχεται και αναγνωρίζει ότι μετά τη λύση θα πρέπει να παραμείνουν έποικοι.

Ιδού τι δήλωνε σε συνέντευξη του στον Σκάι στις 5 Ιανουαρίου 2011

«Για ανθρωπιστικούς μόνο λόγους πρέπει να μείνουν εκείνοι που έχουν παντρευτεί με Τουρκοκυπρίους. Αυτό είναι ανθρωπιστικό και πιστεύω ότι όλος ο λαός μας θα το δεχθεί αυτό».

Εξάλλου σε συνέντευξη του στην τουρκική Μιλλιέτ (Μάρτιος 2011) ο αρχιεπίσκοπος δήλωνε ότι:

«Οι Έλληνες και οι ερχόμενοι από την Τουρκία θα πρέπει να φύγουν», προσθέτοντας ότι «Θα πρέπει να αποχωρήσουν οι έποικοι και στις δύο πλευρές».

Σημειώνουμε ότι δεν υπήρξε αντίδραση στη δήλωση του για Έλληνες έποικους!

Προς τι, λοιπόν, όλη αυτή η υποκρισία στο θέμα των εποίκων τη στιγμή που όλοι υποστηρίζουν ότι θα μείνει ένας αριθμός μετά τη λύση;

Και ότι αυτοί που θα παραμείνουν θα είναι στο εξής Κύπριου υπήκοοι και όχι έποικοι;

---

[1] Βλ. Κ. Βενιζέλος, Μ. Ιγνατίου, Ν. Μελετίου: «Σχέδιο Ανάν το μυστικό παζάρι», σ. 400.

* Τα κεφαλαία είναι δικά μου.

[2] Εφ. Αλήθεια 22 Αυγούστου 2010.

ΜΑΚΑΡΙΟΣ ΚΑΙ ΔΙΖΩΝΙΚΗ ΔΙΚΟΙΝΟΤΙΚΗ ΟΜΟΣΠΟΝΔΙΑ

Τα τελευταία δύο χρόνια διάφοροι πολιτικοί, δικηγόροι, δημοσιογράφοι, ερευνητές, ακόμα και μπλόγκερς προσπαθούν να μας πείσουν ότι ο Μακάριος ΔΕΝ δέχθηκε ποτέ την λύση της Διζωνικής Δικοινοτικής Ομοσπονδίας.

Μέσα σε αυτά τα πλαίσια επιστρατεύεται και ένα απόσπασμα από συνέντευξη του ίδιου του πρώτου προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και η οποία περιλαμβάνεται στην ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Αττίλας ‘74».

Ιδού το σχετικό βίντεο:



Πριν προχωρήσω θεωρώ σωστό να δώσουμε τους ορισμούς της Δ.Δ.Ο. για να έχουμε μια κοινή βάση συζήτησης.

1. Διζωνική = Εδαφικά θα έχουμε δύο ζώνες, δύο περιφέρειες (όχι κυρίαρχα κράτη). Αν είναι κράτη με κυριαρχία τότε έχουμε συνομοσπονδία.

2. Δικοινοτική = Όπως ορίζεται από τον ίδιο τον ΟΗΕ, οι δύο κοινότητες θα συμμετέχουν αποτελεσματικά στα όργανα και στις αποφάσεις της κεντρικής εξουσίας. (Αυτό το στοιχείο δεν είναι κάτι καινούριο αλλά περιλαμβάνεται και στο Σύνταγμα του 1960, κάτι που κάποιοι κάνουν πως δεν το βλέπουν).

3. Ομοσπονδία = αποτελείται τουλάχιστον από 2 περιφέρειες, ζώνες, καθεμιά από τις οποίες έχει τα δικά της όργανα εξουσίας (κυβέρνηση, βουλή, δικαστήρια κλπ.).
Αναλόγως του συστήματος, οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν τον κύριο ή τον δευτερεύοντα λόγο στην άσκηση της εξουσίας.
Αυτή είναι η διαφορά της από το ενιαίο κράτος.

Θα πρέπει επίσης να σημειώσω ότι παλαιότερα αντί της λέξης «Διζωνική» χρησιμοποιείτο η λέξη «Διπεριφερειακή». Εξ ου και ο Μακάριος στην ταινία κάνει λόγο για πολυπεριφερειακή.
Αν προσέξουμε καλά το τι λέει ο Μακάριος και έχοντας υπόψη το τι υπόγραψε το 1977, ο Μακάριος δεν αντιτίθεται στην Δ.Δ.Ο. αλλά μόνο στην περίπτωση που μέσω της Δ.Δ.Ο. οι Τούρκοι θα επιχειρήσουν να περάσουν λύση δύο κυρίαρχων κρατών.
Και τα δύο κράτη (τότε), όπως και σήμερα είναι απαράδεχτα για μας.

Άποψη μου είναι ότι τα πράγματα δεν πρέπει να κρίνονται αποσπασματικά αλλά μέσα στο πλαίσιο και στις συνθήκες στις οποίες γίνονται.
Έτσι, κατά την άποψη μου, η επίκληση του Μακαρίου δεν αποδίδει κανένα δίκαιο στους αρνητές της Δ.Δ.Ο.
(Στο τέλος θα παραθέσω αυτούσια τη συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς του 1977 για να αποδειχθεί πέραν πάσης αμφιβολίας ότι ο Μακάριος αποδέχθηκε και υπόγραψε Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία).

___________________________________________

Το άρθρο της Φανούλας Αργυρού

Πέραν τούτου, τα τελευταία 2 χρόνια παρατηρείται μια ιδιαίτερη σπουδή από την ερευνήτρια Φανούλα Αργυρού (Φ.Α), να ανακαλύπτει και να παρουσιάζει έγγραφα του βρετανικού υπουργείου εξωτερικών τα οποία συνηγορούν (ή έτσι τουλάχιστον νομίζει) υπέρ των απόψεων της ενάντια στη Δ.Δ.Ο.

Έτσι στις 16 Δεκεμβρίου παρουσίασε στη «Σημερινή» έγγραφα για τα οποία κάποιοι σχολιογράφοι στο δικό μου μπλογκ με κάλεσαν να σχολιάσω.

Ανταποκρίνομαι λοιπόν, όπως το υποσχέθηκα και σχολιάζω το δημοσίευμα με τον τίτλο: «Ουδέποτε οι Ε/κ θα δεχθούν τη διζωνική», υπό το φως των διευκρινίσεων που έδωσα πιο πάνω τόσο για το Μακάριο όσο και για τους ορισμούς.

Επειδή το άρθρο είναι μεγάλο (1.700 λέξεις) θα σχολιάσω μόνο κάποια σημαντικά κατά την εκτίμηση μου σημεία του που αφορούν την ουσία του άρθρου.

Το άρθρο ξεκινά με μια (πάντα κατά την άποψη μου) αντίφαση:

(Σημειώνω ότι οι εμφάσεις (bold γράμματα) είναι δικές μου).

Γράφει η κα Αργυρού:

«Η διζωνική ήταν και παραμένει απαίτηση των Τούρκων που ξεκίνησε επίσημα μετά την πρώτη τουρκική εισβολή στο νησί με την πρόταση του Ρ. Ντενκτάς. Μέχρι σήμερα, 35 χρόνια αργότερα, δεν έγινε κατορθωτή η εφαρμογή της, παρόλη την αμέριστη συμπαράσταση που της δόθηκε από μερίδα της πολιτικής ηγεσίας διαχρονικά».

Έχει δίκαιο ότι για 35 χρόνια δεν έγινε κατορθωτό να φτάσουμε σε λύση Δ.Δ.Ο. Όπως έχει δίκαιο ως προς το ότι αυτό ΔΕΝ έγινε κατορθωτό παρά το ότι η ε/κυπριακή ηγεσία επιδίωκε διαχρονικά αυτή τη λύση.

Πού βρίσκεται η αντίφαση;

Δεν είναι σχήμα οξύμωρο οι ίδιοι οι Τούρκοι να μην αποδέχονται και να μην συνεργάζονται για μια λύση που οι ίδιοι επιδιώκουν;

Δεν είναι σχήμα οξύμωρο που ο ίδιος ο εισηγητής της πρότασης – κατά τη Φ.Α. – ο Ρ. Ντενκτάς, ακόμα και σήμερα αρνείται αυτή τη λύση;

Είναι φανερό ότι η Φ.Α. συγχύζει την ομοσπονδία με τη συνομοσπονδία. Συγχύζει τις δύο ζώνες ή περιφέρειες με τα κυρίαρχα κράτη:

«Οι πιο κάτω αναφορές, που εμφανίζονται στα βρετανικά έγγραφα του Φόρεϊν Όφις για το 1979, είναι άκρως ενδιαφέρουσες και επιβεβαιώνουν όχι μόνο τους τουρκικούς στόχους αλλά και τα λάθη της δικής μας πλευράς. Όταν η δική μας πλευρά εν συνεχεία δέχθηκε και υιοθέτησε μιαν άκρως επεκτατική τουρκική αξίωση ΔΥΟ ΚΡΑΤΩΝ».

Πότε έγινε αυτό; Πότε η πλευρά μας αποδέχθηκε δύο κράτη; Επί Μακαρίου, επί Κυπριανού, επί Βασιλείου, επί Κληρίδη, επί Παπαδόπουλου, επί Χριστόφια;

Τι δέχθηκε η ε/κυπριακή πλευρά; Μας το λέει η ίδια:

«Ένας διερωτάται γιατί η τουρκική πλευρά επιμένει a priori στην αποδοχή της “διζωνικότητας” εφόσον η ελληνοκυπριακή πλευρά, με τις εδαφικές προτάσεις στη Βιέννη το Μάρτιο/Απρίλιο 1977, συνοδευόμενες με χάρτη, πρότεινε τη δημιουργία μιας ομοσπονδίας από δύο μέρη, την ελληνοκυπριακή περιοχή και την τουρκοκυπριακή περιοχή...».

Τι σημαίνει αυτό εξήγησα πιο πάνω.

Η Φ.Α. (σκόπιμα ή όχι δεν έχει σημασία) διαστρέφει τα πράγματα υιοθετώντας την τουρκική ερμηνεία της Διζωνικής και όχι την ερμηνεία της ε/κυπριακής πλευράς.

«Η τουρκική πλευρά ξεκάθαρα δήλωσε στις 20 Ιουνίου 1979 ότι η “διζωνική” δεν σημαίνει δύο περιφέρειες ή δύο περιοχές... αλλά στη βάση της “διζωνικότητας” ...οι Τούρκοι επιδιώκουν να υποστηρίξουν τις “προτάσεις” τους του Απρίλιου 1978, που ήσαν για τη δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών - όχι για ομοσπονδία όπως προβλέπεται από τις κατευθυντήριες γραμμές. Ο στόχος των Τούρκων, επιμένοντας στην προϋπόθεσή της, είναι διπλός - να αποφύγουν εφαρμογή των 10 σημείων (πρακτικά 1979) περιλαμβανομένης της δέσμευσης για επανεγκατάσταση στο Βαρώσι και αποφυγή για εδαφικές παραχωρήσεις και έτσι να προχωρήσουν σε νέες συνταγματικές προτάσεις για δημιουργία δύο ξεχωριστών κρατών...». (Σημείωση δική μου: τα 10 σημεία αφορούν το περιεχόμενο της συμφωνίας Κυπριανού – Ντενκτάς).

Άθελα (ίσως) παραδέχεται ότι η συμφωνία του 1977 προνοούσε ομοσπονδία και όχι συνομοσπονδία. Διότι όπως είπαμε, η ομοσπονδία δεν αποτελείται από κυρίαρχα κράτη.

Είναι φανερό από τα όσα μας μεταφέρει από τα έγγραφα, ότι στην ουσία η διαφωνία που υπάρχει μεταξύ των δύο πλευρών αφορά την ερμηνεία του όρου. Οι Τούρκοι ερμήνευαν τον όρο όπως τους βόλευε, προκειμένου να κερδίσουν χρόνο και να μη συζητηθεί το θέμα των Βαρωσίων (όπως η ίδια λέει).

Αυτό το συμπέρασμα βγαίνει, αν λάβουμε υπόψη και την καταφατική απάντηση του Κουεγιάρ ότι ο Μακάριος δέχθηκε τη διζωνικότητα, όπως αναφέρει και πάλι στο κείμενο της η Φ.Α.

Οι Τούρκοι, λοιπόν, έδιναν μια δική τους ερμηνεία, επικαλούμενοι μυστική συμφωνία με τον (νεκρό πλέον) Μακάριο. Κάτι που δεν μπόρεσαν να αποδείξουν.

Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσουν οι λεγόμενοι απορριπτικοί, είναι γιατί παίρνουν πάντα τις τουρκικές θέσεις, τις υιοθετούν και τις παρουσιάζουν ως δεδομένα.

Τι μας λέει πιο κάτω η Φ.Α.;

«Στις 9 Ιουλίου 1979, οι Αμερικανοί ενημερώνουν τους Βρετανούς ότι ο Γ.Γ. του ΟΗΕ προσπαθούσε να βρει τρόπο να πουλήσει μια φόρμουλα για διζωνική στους Τούρκους, την οποία θα δεχόντουσαν και οι Ελληνοκύπριοι για να ξανάρχιζαν οι συνομιλίες. Οι προσπάθειες αυτές συνεχίστηκαν μέχρι και το τέλος Σεπτεμβρίου όταν οι Τούρκοι δέχθηκαν το εξής λεκτικό σε μεμοράντουμ του Γ.Γ. του ΟΗΕ: «παράγραφος 5β ...αμφότερες οι πλευρές επιβεβαίωσαν την υποστήριξή τους σε μια ομόσπονδη λύση στο συνταγματικό και μια διζωνική λύση στο εδαφικό για το κυπριακό πρόβλημα...». Μετά τη συνάντηση Κυπριανου / Ντενκτάς, 19 Μαΐου 1979 και τα δεύτερα πρακτικά (κατευθυντήριες γραμμές Κυπριανού / Ντενκτάς των 10 σημείων, βασισμένα στα πρώτα μεταξύ Μακαρίου / Ντενκτάς 1977), ξεκίνησαν νέες συνομιλίες στις 15 Ιουνίου».

Τι σημαίνει αυτό; Οι συνομιλίες του Ιουνίου 1979 ξεκίνησαν στη σωστή βάση, της Δ.Δ.Ο., όπως την ερμηνεύει μέχρι σήμερα όχι μόνο ο ΟΗΕ αλλά και η ε/κυπριακή πλευρά, όχι όμως οι Τούρκοι.

Και όλα αυτά που λέω επιβεβαιώνονται με την τελευταία παράγραφο του κειμένου της Φ.Α. όπου γράφει:

«Στις 27 Νοεμβρίου 1979 η βρετ. Υπ. Αρμοστεία ενημερώνει το Λονδίνο ότι ο ΥΠΕΞ Νίκος Ρολάνδης τούς είπε ότι η δυσκολία για επανέναρξη των συνομιλιών ήταν η τουρκοκυπριακή επιμονή της αποδοχής, εκ μέρους των Ε/κ, των ιδεών της διζωνικότητας. Η δυσκολία ήταν το γεγονός ότι, ο σύμβουλος για συνταγματικά θέματα Σοϊζάλ, είχε δημόσια καθορίσει τη διζωνικότητα, που συνεπαγόταν κάτι σαν διχοτόμηση. Αν οι Ελληνοκύπριοι δεχόντουσαν κάτι τέτοιο προκαταβολικά, θα φαινόταν ότι δέχθηκαν ένα είδος συνομοσπονδίας αντί ομοσπονδίας, με όλα όσα αυτή συνεπάγεται - σύνορα, έλεγχο κτλ. μεταξύ των δύο περιοχών.
Ο Ρολάνδης είπε και στον Βάλντχαϊμ στη Νέα Υόρκη ότι αυτή η κύρια δυσκολία ήταν ότι οι Τ/κ ήθελαν συνομοσπονδία ενώ οι Ε/κ ομοσπονδία. Ο Βάλντχαϊμ τού είπε ότι ήταν, όντως, δύσκολο να ξεχωρίσει ένας πού τελειώνει η ομοσπονδία και από πού αρχίζει η συνομοσπονδία...»

Να λοιπόν το μεγάλο λάθος της Φ.Α. Είναι η υιοθέτηση της τουρκικής ερμηνείας και όχι της ε/κυπριακής.

______________________________________

Ανοίγω μια παρένθεση εδώ για να πω ότι από τότε μέχρι σήμερα σημειώθηκε μια σημαντική εξέλιξη: με το κοινό ανακοινωθέν της 23^ης Μαΐου 2008 οι Χριστόφιας και Ταλάτ ξεκαθάρισαν τους όρους:

«Επαναβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, όπως καθορίζεται σε σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Αυτός ο συνεταιρισμός θα έχει μία Ομόσπονδη Κυβέρνηση με μία διεθνή προσωπικότητα, καθώς και μια Τ/κυπριακή Συνιστώσα Πολιτεία και μία Ε/κυπριακή Συνιστώσα Πολιτεία, ίσου καθεστώτος».

Οι συνομιλίες, λοιπόν, ξεκίνησαν με ξεκαθαρισμένη βάση, εντελώς διαφορετική από τις προηγούμενες διαπραγματεύσεις, σε ότι αφορά την ερμηνεία και η οποία σαφώς κάνει λόγο σε ένα κράτος. Κλείνω την παρένθεση.

___________________________________

Κλείνω τα σχόλια μου όσον αφορά το άρθρο με τις αναφορές της στον Μιχαλάκη Τριανταφυλλίδη.

«Ο Τριανταφυλλίδης εμφαντικά τονίζει ότι οι προτάσεις μιλούσαν για “δι-κοινοτική” ή “δι-περιφερειακή” υποδομή δίχως σύνορα και με ελευθερία διακίνησης, εγκατάστασης και ιδιοκτησίας.
Εκείνο που υπογραμμίζει ο Τριανταφυλλίδης είναι ότι σε μια περιοχή δεν καθορίζονται κατ΄ ανάγκη σύνορα, ενώ σε μια ζώνη καθορίζονται. Τόσο οι κατευθυντήριες Μακαρίου / Ντενκτάς όσο και οι ελληνοκυπριακές προτάσεις χρησιμοποίησαν τη λέξη “δι-κοινοτική” και στις προτάσεις τη λέξη “περιφέρεια” . Σε ομιλία του ο Τάσσος Παπαδόπουλος στις 31 Μαρτίου 1977, όταν εισήγαγε τις προτάσεις, μίλησε για “περιφέρεια που εμείς προτείνουμε να είναι κάτω από τουρκοκυπριακή διοίκηση”. Οι τουρκοκυπριακές, όμως, συνταγματικές προτάσεις χρησιμοποίησαν τον όρο δι-ζωνική».

Άρα, κατά τον Τριανταφυλλίδη, είτε διζωνική ονομάζεται, είτε διπεριφερειακή δεν έχουν σύνορα και επιτρέπουν ελεύθερη διακίνηση, εγκατάσταση και ιδιοκτησία.

Με όσα αναφέρονται σε αυτή την παράγραφο, ο ίδιος ο Τ. Παπαδόπουλος μιλούσε για μια περιφέρεια (όχι ζώνη) που θα ήταν κάτω από τ/κυπριακή διοίκηση.

Ωραία, αυτή η περιφέρεια δεν θα είχε όρια; (όχι σύνορα). Δεν θα ξεκινούσε και δεν θα τελείωνε κάπου; Θα ήταν κάτι αόριστο;

Η ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΜΑΚΑΡΙΟΥ ΝΤΕΝΚΤΑΣ

Ολοκληρώνω όσα είχα να πω παραθέτοντας αυτούσια τη συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς του 1977.

Με μαύρο χρώμα είναι η συμφωνία και με κόκκινο σε αγκύλες, τα δικά μου σχόλια.

Και σημειώνω ότι αυτό ερμηνεύει και το σχετικό βίντεο.

1. Επιζητούμε μια ανεξάρτητη, αδέσμευτη δικοινοτική ομόσπονδη Δημοκρατία. [Αυτό που θα προκύψει ως λύση θα είναι ένα ανεξάρτητο κράτος, όχι δύο]

2. Το έδαφος υπό τη διοίκηση της κάθε κοινότητας [άρα η κάθε κοινότητα θα διοικεί μία ζώνη, μια περιοχή, επομένως έχουμε έδαφος υπό διοίκηση των δύο κοινοτήτων ξεχωριστά] πρέπει να συζητηθεί υπό το φως της οικονομικής βιωσιμότητας ή παραγωγικότητας και της ιδιοκτησίας γης.

3. Θέματα αρχών όπως η ελευθερία διακίνησης[πού;], ελευθερία εγκατάστασης[πού;], το δικαίωμα περιουσίας και άλλα εξειδικευμένα ζητήματα[πού;], είναι ανοικτά για συζήτηση, λαμβάνοντας υπόψη τη θεμελιώδη βάση ενός δικοινοτικού ομοσπονδιακού συστήματος [διακυβέρνησης όπου οι δύο κοινότητες θα έχουν αποφασιστική συμμετοχή στην άσκηση εξουσίας] και ορισμένες πρακτικές δυσκολίες, οι οποίες μπορεί να προκύψουν για την τουρκοκυπριακή κοινότητα.

4. Οι εξουσίες και αρμοδιότητες της κεντρικής ομοσπονδιακής κυβέρνησης θα είναι τέτοιες, ώστε να διασφαλίζουν την ενότητα [των δύο ζωνών] της χώρας λαμβανομένου υπόψη και του δικοινοτικού χαρακτήρα του κράτους.

Πιστεύω λοιπόν ότι είναι ξεκάθαρο, με όσα έχουν λεχθεί ότι ο Μακάριος αποδέχθηκε τη διζωνικότητα (όπως και αν αυτή ονομάζεται) με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Και αυτά τα χαρακτηριστικά προσπάθησε η πολιτική ηγεσία να τα κάνει πράξη.

Προσέκρουε όμως στη διαφορετική ερμηνεία των Τούρκων.

Εν κατακλείδι: Απολογούμενος για το μέγεθος της ανάρτησης, τονίζω ότι το πρόβλημα έγκειται στο ότι κάποιοι εκκινούν με βάση τις τουρκικές θέσεις και όχι τις δικές μας.

Και προχωρούν σε ερμηνείες στη βάση τούτου.

Το αποτέλεσμα τούτης της προσέγγισης είναι ότι βγαίνουν λανθασμένα συμπεράσματα και αποπροσανατολίζουν ως προς τον ορθό στόχο με κύρια επιδίωξη να στρέψουν τον κόσμο εναντίον της συγκεκριμένης μορφής λύσης.