Για την προετοιμασία του αγώνα της ΕΟΚΑ έχουν γραφτεί πολλά. Αρκετά ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, άλλα παρουσιάζονται λίγο παραφουσκωμένα ενώ δεν απουσιάζει πολλές φορές και το μυθικό ή λογοτεχνικό στοιχείο.
Μέσα από την επίσημη ιστορία δεν μαθαίνουμε για τα παρασκήνια που υπήρξαν πριν την έναρξη του Αγώνα και σε γενικές γραμμές δίνεται η εσφαλμένη εντύπωση ότι όλα γίνονταν με μεγάλη μυστικότητα και ότι ακόμα μερικές μέρες μετά την 1η Απριλίου οι Άγγλοι βρίσκονταν στο σκοτάδι όσον αφορά την ΕΟΚΑ και τον αρχηγό της.
Το «Ημερολόγιο» του Γρίβα έπεσε στα χέρια των Άγγλων τον Ιούνιο του 1956 και εκδόθηκε από τους ίδιους ένα χρόνο αργότερα με τον τίτλο «Η Τρομοκρατία εν Κύπρω, ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟΝ ΤΟΥ ΓΡΙΒΑ».
ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ
Παρόλο που είχε εκδοθεί και κυκλοφορήσει ευρέως σε όλη την Κύπρο, εν τούτοις ελάχιστα αντίτυπα του υπάρχουν σήμερα. Κάποιοι φρόντισαν να τα εξαφανίσουν ώστε να μην αντίκειται στο μυθολογικό περίβλημα που θα έδιναν αργότερα στην ιστορία του αγώνα.
Σύμφωνα με τον Ανδρέα Αζίνα:
«Το «Ημερολόγιο» περιείχε 250.000 λέξεις αλλά οι Άγγλοι εξέδωσαν μόνο 10.000. Τις υπόλοιπες 240.000 τις μελέτησαν και άπλωσαν ένα αόρατο δίκτυ και είχαμε τα τραγικά αποτελέσματα του εγκλωβισμού και τη λεπτομερή γνώση από μέρους τους των κινήσεων πολλών ομάδων και προσώπων με αποτέλεσμα να έχουμε εκείνες τις απώλειες που είχαμε».[1]
Η ανακάλυψη του Ημερολογίου δημιούργησε μεγάλα προβλήματα στην Οργάνωση αφού οι Άγγλοι βρήκαν τα αποδεικτικά στοιχεία για την ανάμειξη του Μακαρίου στην ΕΟΚΑ, γεγονός που ενίσχυσε τα επιχειρήματα τους για την εξορία του.
(Διορθώνω την προηγούμενη αναφορά μου "βρήκαν αποδεικτικά στοιχεία για την ανάμειξη του Μακαρίου στην ΕΟΚΑ, γεγονός που τους έδωσε την ευκαιρία να τον εξορίσουν από την Κύπρο").
(Διορθώνω την προηγούμενη αναφορά μου "βρήκαν αποδεικτικά στοιχεία για την ανάμειξη του Μακαρίου στην ΕΟΚΑ, γεγονός που τους έδωσε την ευκαιρία να τον εξορίσουν από την Κύπρο").
ΜΕ ΠΡΟΔΟΣΙΑ ΣΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΩΝ ΑΓΓΛΩΝ
Οι Άγγλοι αναφέρουν ότι μέρος του Ημερολογίου έπεσε στα χέρια τους όταν ο ίδιος ο Γρίβας το εγκατέλειψε μαζί με άλλα προσωπικά στοιχεία του κατά τις επιχειρήσεις εναντίον του τον Ιούνιο του 1956.
Άλλα τμήματα του Ημερολογίου βρέθηκαν μετά από έρευνες σε χωράφι στη Λύση μετά από προδοσία.
Ο ίδιος ο Γρίβας καταγράφει μεταξύ άλλων ότι το Ημερολόγιο έθαψε σε χωράφι στη Λύση ο αγωνιστής Γρ. Γρηγοράς. Το χώρο φύλαξης του Ημερολογίου γνώριζαν και ο αδελφός του Γρηγορά καθώς και ο ιδιοκτήτης του σπιτιού στη Λευκωσία όπου διέμενε ο Γρίβας.
«Βραδύτερον, όταν εγκατέλειψα την Λευκωσίαν, ο οικοδεσπότης μου ονόματι Πασχάλης Παπαδόπουλος εγένετο, ατυχώς όργανον των Άγγλων, κατόπιν δε προδοσίας τούτου ανεκαλύφθη το μέρος, όπου εκρύπτετο το αρχείον μου. [2]
Παραδέχεται επίσης ότι όσα αναγράφονται στο «Ημερολόγιο» είναι πραγματικά:
«Εκ των δημοσιευθέντων εις την Ελληνικήν αποσπασμάτων τα πλείστα είναι ακριβή, ενδοιασμούς δε έχω διά την ακρίβειαν ωρισμένων σημείων αυτού». [3]
ΟΙ ΑΓΓΛΟΙ ΓΝΩΡΙΖΑΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΠΟΙΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΗΣ ΕΟΚΑ
Στο Ημερολόγιο περιέχονται καθημερινές αναφορές που ξεκινούν από το Φθινόπωρο του 1954 (26 Οκτωβρίου) και τελειώνουν μέχρι τις 9 Ιουνίου 1956.
Ο Γρίβας, καταγράφει με απλό τρόπο τις διαφωνίες που υπήρχαν μεταξύ των πρωταγωνιστών και μπορεί εύκολα να διαπιστώσει κάποιος τους πραγματικούς χαρακτήρες τους. Διαπιστώνεται όμως, εξόφθαλμα, ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετώπιζε η ΕΟΚΑ ήταν οι προδοσίες που ξεκίνησαν από την πρώτη στιγμή, ακόμα και με την ύπαρξη των πρώτων πυρήνων.
Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι ότι οι Βρετανικές Μυστικές Υπηρεσίες – άσχετα με το τι λέγεται μέχρι σήμερα – γνώριζαν από πολύ νωρίς σχεδόν τα πάντα, ακόμα και τον αρχηγό της Οργάνωσης. Και οι πληροφορίες σίγουρα δεν προέρχονταν μόνο από την Κύπρο, αλλά κυρίως από την Ελλάδα.
Γράφει χαρακτηριστικά ο Γρίβας μετά από μια μυστική συνάντησή του με το Μακάριο:
«3 Ιανουαρίου 1955: Κατόπιν μου έδωσε δελτίον πληροφοριών των ενταύθα Αρχών δι’ ού εμφαίνεται ότι έλαβον γνώσιν της εδώ αφίξεώς μου».[4]
Περί τα τέλη του ίδιου μήνα ο Γρίβας σημειώνει:
«28 Ιανουαρίου: Μέτρα ασφαλείας μας ουχί επαρκή˙ λόγω ελαφρότητος ξενίζοντος πολλοί μοι είδον, απεφάσισα μετοικήσω εις Λ. έδωσα εντολάς δι’ αύριον [εις] Νότην». [5]
Επανέρχεται στο ζήτημα σε λίγες μέρες και σημειώνει:
«13 Φεβρουαρίου: Κατά εσπερινάς πληροφορίας Νότη η αστυνομία επιτηρεί των χώρον από Τρικώμου μέχρι Μπογαζιού Τρικώμου όπου εγκατεστάθη και τμήμα των Ιντέλλιντζενς Σέρβις. Ασφαλώς με αποζητούν εις τον χώρον τούτο όπου και η γενέτειρά μου». [6]
Η κατάσταση ξεκαθαρίζει όσο κοντεύουμε στην 1η Απριλίου του 1955:
«7 Μαρτίου 1955: Επειδή δε οι Άγγλοι γνωρίζουν ότι ευρίσκομαι εδώ, διαδίδω επιτηδείως ότι απηγοητευμένος από την κατάστασιν αποζητώ να αναχωρήσω κρυφίως εκ Κύπρου». [7]
Με όσα αναφέρθηκαν σε αυτό το άρθρο καταρρίπτουν πλήρως τον ισχυρισμό που φέρει τους Άγγλους να μαθαίνουν για πρώτη φορά ποιος κρύβεται πίσω από το όνομα Διγενής, από μια ραδιοφωνική εκπομπή του τότε Γενικού Γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας Νίκου Ζαχαριάδη που έγινε προς τα τέλη του Απρίλη του 1955.
Καταρρίπτουν επίσης τον ισχυρισμό ότι τα πάντα γίνονταν με κάθε μυστικότητα και ότι οι Άγγλοι δεν γνώριζαν για την ΕΟΚΑ. Άλλωστε η σύλληψη του πλοιαρίου Άγιος Γεώργιος τον Ιανουάριο του 1955 και τα έγγραφα που βρέθηκαν στη τσάντα του Σ. Λοϊζίδη έδιναν αρκετές πληροφορίες για τα όσα θα ακολουθούσαν.
__________________________________________
1. Συνέντευξη Ανδρέα Αζίνα στον γράφοντα, περιοδικό «ΤΟ ΛΟΙΠΟΝ» τεύχος 2, Απρίλης 2001.
2. Γ. Γρίβα – Διγενή «Απομνημονεύματα» σελ. 127
3. Βλ. στο ίδιο.
4. Βλ. «Ημερολόγιο» σελ. 6
5. Το ίδιο σελ. 11.
6. Το ίδιο σελ. 12
7. Στο ίδιο σελ. 14
