Σάββατο, 27 Μαρτίου 2010

ΠΟΙΟΣ ΣΚΟΤΩΣΕ ΤΟΝ Γ. ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ;


Ως μια μικρή συμβολή στην καταγραφή ιστορικών γεγονότων, αναδημοσιεύω ένα ενδιαφέρον άρθρο από το περιοδικό της «Καθημερινής» (21 Μαρτίου 2010 / Τ. 73) με θέμα τη δολοφονία του Καραϊσκάκη.

Λίγο μεγάλο πλην όμως ενδιαφέρον.

Τον Απρίλιο του 1827 είχαν στρατοπεδεύσει εδώ ισχυρές δυνάμεις του Κιουταχή. Απέναντί τους, προς την πλευρά της Καστέλλας, οι άντρες του Καραϊσκάκη ετοιμάζονταν για μία από τις σημαντικότερες μάχες της Ελληνικής Επανάστασης. Για πρώτη φορά, ύστερα από σειρά αποτυχιών που κορυφώθηκαν με την πτώση του Μεσολογγίου, ο «γιος της καλο­γριάς» είχε αρχίσει να αντιστρέφει το αρνητι­κό κλίμα. Για τη συγκεκριμένη μάχη στο Φά­ληρο, όμως, είχε ένα πολύ κακό προαίσθημα. Πίστευε ότι οι δύο Βρετανοί αξιωματικοί, που είχαν οριστεί αρχηγοί όλων των δυνάμεων της Αττικής -ο Τσωρτς για το στρατό ξηράς και ο Κόχραν για το ναυτικό- τον οδηγούσαν σε βέ­βαιη σφαγή. Αυτοί ήθελαν ολομέτωπη σύ­γκρουση τακτικού στρατού, όπως τους είχαν μάθει στις στρατιωτικές ακαδημίες της Βρε­τανικής Αυτοκρατορίας. Αυτός, όπως εξη­γούσε και ο ιστορικός Τάσος Βουρνάς, «ήθε­λε να εφαρμόσει τη δοκιμασμένη παρτιζάνι-κη τακτική της παρενόχλησης του εχθρού».

Ποιος τράβηξε τη σκανδάλη;

Τελικά δεν έζησε μέχρι την ημέρα της μά­χης για να δει την πανωλεθρία των ελληνικών δυνάμεων. Στις 22 Απριλίου του 1827, μια σφαίρα τον πέτυχε στη βουβωνική χώρα ενώ προσπαθούσε να ελέγξει μια ασήμαντη συμπλοκή με τις τουρκικές δυνάμεις, λίγες ώρες πριν από την προγραμματισμένη με­γάλη επίθεση.

Ποιος τράβηξε όμως τη σκανδάλη, αφαι­ρώντας τη ζωή του Αρβανίτη αρχιστράτηγου;

Από τις πρώτες ώρες του θανάτου του, κυ­κλοφόρησε έντονη φημολογία πως ο δράστης ήταν Έλληνας. Ο Γιάννης Βλαχογιάννης, ο ιστοριοδίφης που επιμελήθηκε τα απομνημονεύματα του Μακρυγιάννη, υποστηρίζει ότι τον πυροβόλησαν πληρωμένοι μπράβοι του Μαυροκορδάτου. Την ίδια θεωρία φαίνεται να ασπάζεται και ο Δημ. Φωτιάδης, ο οποίος όμως εκτός από τον Μαυροκορδάτο βλέπει σαν ηθικούς αυτουργούς τους δύο Βρετανούς αξιωματικούς. Γράφει χαρακτηριστικά στο βι­βλίο του με τίτλο «Καραϊσκάκης»: «ΟΚόχραν κι ο Τσωρτς, μέσα στις λίγες ημέρες που βρί­σκονταν στον Πειραιά, κατάλαβαν πως ένας είχε τη δύναμη να αντιταχθεί στα σχέδια τους, ο Καραϊσκάκης. Η εντολή που είχανε πάρει ήταν να πνιγεί η επανάσταση στη Στερεά, για να μπορέσει η Αγγλία να πετύχει το διπλωμα­τικό της παιχνίδι, τον περιορισμό δηλαδή του απελευθερωτικού κινήματος του Μοριά, για να 'χει το μικρό, αδύναμο και μισο-ανεξάρτητο ναυτικό κράτος που θα δημιουργούνταν κά­τω από τον έλεγχο της. (...) Ο Καραϊσκάκης έπεσε θύμα της εγγλέζικης πολιτικής στην Ελλάδα και εμπνευστές της σατανικιάς δολο­φονίας του στάθηκαν ο Κόχραν, ο Τσωρτς κι ο Μαυροκορδάτος».

Σύμφωνα μάλιστα με τον αγωνιστή Νι­κόλαο Κασομούλη, ο ίδιος ο Καραϊσκάκης, λίγες ώρες πριν πεθάνει, άφησε να εννοηθεί ότι γνωρίζει τους δράστες. Δίνοντας μάλιστα ένα από τα γνωστά ρεσιτάλ βωμολοχίας, είπε στους συναγωνιστές του: « Γνωρίζω τον αίτιον, και αν ζήσω παίρνομεν όλοι το χακί (εκδίκη­ση), είδε και πεθάνω, ας μου κλάσει τον π***** και αυτός».

Παρ' όλα αυτά, νεότεροι ερευνητές και ιστορικοί είναι πολύ επιφυλακτικοί στο να μιλήσουν για δολοφονία και πολύ περισσό­τερο να αποδώσουν ευθύνες στο Λονδίνο. Ο «φάκελος Καραϊσκάκης» λοιπόν έπρεπε να ανοίξει και πάλι. Και όπως κάθε καλή αστυνομική έρευνα, ξεκινά από το γραφείο του ιατροδικαστή.

Χτυπήθηκε από ψηλά

«Βλέπετε, έχουμε και εμείς το μικρό μας CSI», μου είπε γελώντας ο Φίλιππος Κουτσάφτης, καθώς με ξεναγούσε στα εργαστή­ρια της υπηρεσίας. Όταν τον ρώτησα αν πα­ρακολουθεί την αμερικανική σειρά, έδειξε μάλλον καχύποπτος: «Με αυτούς θα ξεχάσουμε και αυτά που ξέρουμε», μου είπε.

Στο γραφείο του κοιτάξαμε και πάλι μαζί το κείμενο του Δημ. Φωτιάδη για τις συνθήκες θανάτου του Καραϊσκάκη, το οποίο περιλαμ­βάνει τις περισσότερες λεπτομέρειες και συ­νηγορεί με αντίστοιχες αφηγήσεις του Κασο­μούλη. Αφού μου επανέλαβε για πολλοστή φορά ότι με τα υπάρχοντα στοιχεία μπορεί να γίνει μόνο μια «ιατροδικαστική προσέγγιση », που θα παρουσιάζει όλες τις πιθανές εκδοχές, ο ιατροδικαστής ανέτρεξε στο κείμενο που εί­χε ετοιμάσει για εμάς (βλ. Πλαίσιο).

Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία, γνωρί­ζουμε ότι ο Καραϊσκάκης ήταν έφιππος, η πύ­λη εισόδου του τραύματος και η φορά της βο­λίδας συνηγορούν στο ότι χτυπήθηκε από υψη­λότερο σημείο - κατά πάσα πιθανότητα ο δρά­στης ήταν όρθιος επάνω σε άλογο. Κρίνοντας από το γεγονός ότι ο Καραϊσκάκης κατάφε­ρε να ιππεύσει και πάλι, ο Κουτσάφτης υπο­στηρίζει ότι το τραύμα μπορεί πράγματι να ήταν στη βουβωνική χώρα και να μην ήταν άμε­σα θανατηφόρο.

Εάν δεχτούμε λοιπόν ως ακριβείς τις πε­ριγραφές του Κασομούλη και του Φωτιάδη, η ιατροδικαστική εξέταση αφήνει πολύ μεγά­λες πιθανότητες ο Καραϊσκάκης να δολοφονήθηκε πραγματικά από Έλληνες. Τα στοιχεία όμως, όπως θα έλεγαν και οι ήρωες του CSI, δεν μπορούν ακόμη να σταθούν στο δικαστή­ριο εάν δεν εντοπίσουμε και το κίνητρο της δολοφονίας.

Οι πιθανοί δράστες

Έπρεπε για άλλη μία φορά να απευθυνθούμε στους ειδικούς. Και ίσως κανένας δεν έχει ασχοληθεί τα τελευταία χρόνια τόσο εντατικά με τη ζωή του Καραϊσκάκη όσο ο Διονύσης Τζάκης, καθηγητής Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και συγγραφέας του Λευκώματος με τίτλο «Γεώργιος Καραϊσκάκης », που κυκλοφόρησε πριν από μερικούς μήνες.

Η λίστα των πιθανών «υπόπτων» που μου παρέθεσε ο Έλληνας καθηγητής, των ανθρώπων δηλαδή που «ευχήθηκαν και ίσως επιδίωξαν το θάνατο του Καραϊσκάκη στη διάρκεια της επανάστασης», είναι ιδιαίτερα μεγάλη:

«Αγραφιώτες που δεν τον ήθελαν στρατιωτικό αρχηγό στην επαρχία τους, ανταγωνιστές στρατιωτικοί και πολιτικοί που αντιπαρατέθηκαν σκληρά μαζί του, ιδίως το 1822 -1824. Επίσης, αρκετοί επιθυμούσαν να απομακρυνθεί από την κορυφή της στρατιωτικής ιεραρχίας το 1826 -1827. Επειδή διαφωνούσαν με τα πολεμικά του σχέδια, με τον τρόπο που διοικούσε, με τις προτεραιότητες που έθετε, επειδή θεωρούσαν άλλον καταλληλότερο ή έτρεφαν προσωπικές φιλοδοξίες» .

Παρ' όλα αυτά, ο Δ. Τζάκης απεκδύεται πεισματικά το ρόλο του ιστορικού-αστυνόμου. «Ο ιστορικός», μας λέει, «δεν είναι αστυνομικός ή ανακριτής να διερευνά υποθέσεις αναζητώντας "κίνητρα" και πιθανούς "ενόχους". Δεν αξιολογεί γεγονότα ή πρόσωπα για όσα έκαναν ή δεν έκαναν, για όσα θα έπρεπε κατά τη γνώμη του να είχαν κάνει ή να είχαν αποφύγει, και μάλιστα με κριτήριο τις δικές του μεταγενέστερες ιδέες και αντιλήψεις για το τι είναι σωστό και τι λάθος, εθνικά, ηθικά, δικονομικά».

Κάθε προσπάθεια λοιπόν για την ανεύρεση της αλήθειας θα σκοντάφτει σε ανυπέρβλητα εμπόδια εάν δεν λαμβάνει υπόψη τον ιστορικό χωροχρόνο των γεγονότων. Ούτως η άλλως, μας λέει ο Δ. Τζάκης, «όπως όλες οι σύγχρονες επαναστάσεις, έτσι και η ελληνική συνυφαίνεται με πολιτικές διαφωνίες, αντιπαραθέσεις και βίαιες εσωτερικές συγκρούσεις, καθώς οι Έλληνες πολεμούσαν για να απαλλαγούν από τους Οθωμανούς και, συγχρόνως, δημιουργούσαν μια πρωτόγνωρη (και ριζικά διαφορετική από την οθωμανική) μορφή πολιτικής οργάνωσης, το εθνικό κράτος».

Ακόμη όμως και «οι φήμες ότι δολοφονήθηκε», επισημαίνει ο Έλληνας ιστορικός, «μας βοηθούν να κατανοήσουμε το πολιτικό και ιδεολογικό κλίμα της εποχής, αλλά και τους τρόπους πρόσληψης του θανάτου του από τους σύγχρονους του. Μάλιστα, οι εν λόγω φήμες προικίζουν το μύθο του ήρωα Καραϊσκάκη με ένα οικουμενικό μοτίβο, όπου ο ήρωας δεν είναι δυνατόν να καταβληθεί και να πεθάνει, παρά μόνο ως αποτέλεσμα κάποιας προδοσίας, συνωμοσίας κ.λπ.».

Ίσως, τελικά, το μόνο που μπορούμε να πούμε σήμερα με βεβαιότητα είναι ότι οι επιπτώσεις από την αναγγελία του θανάτου του και η στρατιωτική πανωλεθρία στη μάχη του Φαλήρου είναι δραματικές σε όλα τα μέτωπα. «Την ψυχολογική αυτή στιγμή, που τα πάντα έδειχναν να καταρρέουν μέσα σε ένα κλίμα τρόμου», θα γράψει ο Τάσος Βουρνάς, «θέλησε να εκμεταλλευτεί ο Ιμπραήμ για να προσεταιριστεί τους καπεταναίους της Ρούμελης». Και του Μοριά. Με πρώτο τον Δημήτρη Νενέκο, αρκετοί οπλαρχηγοί συνθηκολογούν - προχωρούν σε αυτό που θα μείνει στη λαϊκή συνείδηση ως «προσκύνημα».

Θα χρειαστεί να ακουστεί βροντερή η φωνή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη για να σταματήσει η ολοκληρωτική συνθηκολόγηση και να σωθεί τελικά η επανάσταση: «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους».

Ο Καραϊσκάκης και το spread δανεισμού

Ένα από τα σενάρια που επανέρχονται πεισματικά στην επιφάνεια σχετικά με το θάνατο του Καραϊσκάκη, αναφέρεται στο ρόλο που έπαιξε το Λονδίνο στα τελευταία χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Ακόμη και ιστορικοί που απορρίπτουν κατηγορηματικά τις εικασίες του Φωτιάδη για σχέδιο δολοφονίας του Έλληνα ήρωα από τους Κόχραν και Τσωρτς, συμφωνούν ότι η στρατηγική που του πρότειναν στη μάχη του Φαλήρου ισοδυναμούσε με αυτοκτονία. Γιατί όμως ο Καραϊσκάκης, ο οποίος είχε οριστεί αρχιστράτηγος της Στερεάς Ελλάδας με τη σύμφωνη γνώμη ακόμη και ορκισμένων εχθρών του όπως ο Ζαΐμης, υποτάχθηκε στις εντολές των Βρετανών;

Στο βιβλίο του «Ο θάνατος του Καραϊσκάκη», ο δημοσιογράφος Δημήτρης Σταμέλος αναφέρεται, μεταξύ άλλων, στις σχέσεις υποτέλειας που είχαν δημιουργήσει στην επαναστατημένη Ελλάδα τα δύο δάνεια που της υποσχέθηκε το Λονδίνο. «Το πρώτο δάνειο», όπως σημείωνε και ο μεγάλος ερευνητής Κυριάκος Σιμόπουλος, «τοκογλυφικό και ανήθικο ως συμφωνία, κατασπαταλήθηκε στον εμφύλιο. (...) Το δεύτερο χάθηκε στις κερδοσκοπικές παραγγελίες φρεγατών που δεν έφθασαν ποτέ στην Ελλάδα».

Ξένα δάνεια, περιορισμός της εθνικής κυριαρχίας, κερδοσκοπία και... φρεγάτες. Οι λέξεις μοιάζουν βγαλμένες από δημοσιεύματα εφημερίδων των τελευταίων ημερών και όχι από ιστορικά κείμενα για το μακρινό 1821. Κι όμως, οι περισσότεροι ιστορικοί και ακαδημαϊκοί, με τους οποίους μιλήσαμε όλες αυτές τις εβδομάδες, μας προειδοποίησαν να μην καταφύγουμε σε εύκολους και απλοϊκούς παραλληλισμούς. «Κάποιοι είναι έτοιμοι να συνδέσουν το '21 και το ρόλο των Μεγάλων Δυνάμεων με το spread δανεισμού και τη Γερμανία», μου είπε γνωστός ακαδημαϊκός, που προτίμησε να κρατήσει την ανωνυμία του.

Ίσως γιατί, όπως μας εξήγησε και ο Διονύσης Τζάκης, «τα γεγονότα οφείλουμε να τα προσεγγίζουμε μέσα στη δική τους ιστορική συνάφεια».

Η περιγραφή της δολοφονίας

Κείμενο του λόγιου Δημ. Φωτιάδη

«Ο Καραϊσκάκης βρισκόταν στο κέντρο της καβαλαρίας μας, περιτριγυρισμένος ολούθε από δικούς μας. Και να, τρώει ένα βόλι οτο βουβώνα από τα πλάγια κι ομπρός, από τ' αριστερά προς τα δεξιά κι από πάνω προς τα κάτω. Πέφτει από τ' άλογο. Τρέχουν οι καβαλάρηδες μας να τον συντρέξουν.

- Δεν είναι τίποτα! Τους φωνάζει και μ' όση δύναμη τ' απόμενε ξανακαβαλικεύει.

Πισωδρομούνε σιγά και μ' όλη την τάξη. Μα, σαν έφτασαν εκεί όπου έπειτα στήσανε το μνημείο του, πίσω από το σημερινό σταθμό του ηλεκτρικού σιδεροδρόμου στο Νέο Φάληρο, δεν μπορεί πια να κρατηθεί πάνω από το άλογο και ξεπεζεύει. Του λένε να τον πάνε σηκωτό, μ' αυτός αρνιέται. Δε θέλει να τρομάξει το ασκέρι πως είναι του θανατά.

Αυτός μπροστά κι ολόγυρα του καπεταναίοι, μπουλούξηδες και παλικάρια ξεκινάνε με τα πόδια, όσο που με την απαλάμη του κρατάει τη λαβωματιά του.

Αφού ανέβηκαν τον ανήφορο, τόνε συμβουλεύουνε να πάγει πάνω οτα καράβια, για να 'χει πιότερη φροντίδα κι ησυχία να τόνε δούνε οι γιατροί.

- Ένα πράμα μονάχα σας παρακαλώ, μην αφήσετε Φράγκο γιατρό να 'ρθει κοντά μου. (...) Τούτη τη φορά μονάχα δεν ήθελε να πέσει στα χέρια των Φράγκων γιατρών, γιατί, όπως θα δούμε, σχημάτισε την πεποίθηση πως δεν χτυπήθηκε από τους Τούρκους, μα δολοφονήθηκε και φοβήθηκε μην τον αποτελειώσουν οι γιατροί του Κόχραν και του Τσωρτς».

Το «πόρισμα» του ιατροδικαστή

Του Φίλιππου Κουτσάφτη

Δεδομένου ότι υπάρχουν πολλά ιατροδικαστικά κενά, με κάθε επιφύλαξη μπορούμε να

εξαγάγουμε τα εξής συμπεράσματα: Πρώτον, η πύλη εισόδου του τραύματος είναι η αριστερή βουβωνική χώρα. Δεύτερον, η βολίδα είχε φορά από μπροστά αριστερά και άνω, προς τα πίσω δεξιά και κάτω. Τρίτον, το θύμα, σαν στόχος, ήταν πολύ δύσκολος εκ των έξω, καθώς περιστοιχιζόταν από συντρόφους του που ήταν και αυτοί πά­νω σε άλογα. Τέταρτον, ο πυροβολισμός πρέπει να έγινε από διαφορετικό ύψος. Στο σημείο αυτό, διακρίνουμε δύο περιπτώ­σεις; α) Εάν έγινε από μεγάλη απόσταση, τό­τε ο σκοπευτής πρέπει να ήταν σε κάποιο δέ­ντρο ή σε κάποια μάντρα, θα λέγαμε δηλαδή σήμερα ότι ήταν ένας ελεύθερος σκοπευτής, β) εάν έγινε από μικρή απόσταση, πρέπει να τον πυροβόλησε κάποιος από τον περίγυρο του, με την προϋπόθεση κατά τη στιγμή του πυροβολισμού να είχε σηκωθεί όρθιος πάνω στο άλογο. Δηλαδή, δεν πυροβόλησε καθή­μενος. Και οι δύο εκδοχές στηρίζονται, δεδο­μένου ότι δεν γνωρίζουμε την απόσταση του πυροβολισμού. Βέβαια, δεν μπορεί να απο­κλειστεί και η εκδοχή του αποστρακισμού της σφαίρας σε κάποια επιφάνεια. Παρουσιά­ζουμε τρεις εκδοχές, γιατί δεν γνωρίζουμε την απόσταση και την κατάσταση του πυρο­βολισμού και, φυσικά, δεν είδαμε το τραύμα. Μου έκανε, πάντως, ιδιαίτερη εντύπωση αυ­τό ακριβώς που γράφει ο Φωτιάδης, ότι ο Καραϊσκάκης βρισκόταν στο κέντρο και ήταν «περιτριγυρισμένος ολούθε από δικούς μας».θα πρέπει, τέλος, να σημειωθεί το εξής: Το γεγονός ότι ανέβηκε και πάλι στο άλογο του, όπως αναφέρεται, συνηγορεί στο ότι το τραύμα δεν ήταν άμεσα θανατηφόρο, άρα, μπο­ρεί να ήταν πράγματι στη βουβωνική χώρα. Σημειώθηκε, δηλαδή, αιμορραγία για μεγάλο χρονικό διάστημα, πριν πεθάνει, οπότε πράγματι ήταν σε θέση να συζητεί ή ακόμη καινά αρνείται να τον δουν ξένοι γιατροί».


6 σχόλια:

politispittas είπε...

Εξαιρετική ανάρτηση Μιχάλη, σπουδαίο κείμενο. Τελείως ανθελληνικό μειοδοτικό, προδοτικό, μιασματικό, και ό,τι άλλο σε -ικό φανταστείς.

Δηλαδή Ιστορ-ικό Επιστημον-ικό και Ορθολογ-ικό.

Κ.Ε. είπε...

Πραμγατικά ενδιαφέρον το κείμενο.

Λίγο μεγάλο αλλά χρήσιμο.

Ανώνυμος είπε...

Πίττα πήγαινε να φας καμμια πίτα γύρο και άσε τις νουθεσίες!

Ανώνυμος είπε...

το ελληνικο κρατος επρεπε να προκυψη ως προιον της διπλωματικης δραστηριοτητας των μεγαλων δυναμεων..το προβλημα ηταν η ικανοτητα του καραισκακη. τον κιουταχη τον ειχε νικηση πριν καν γινει η μαχη , ηδη πριν ειχε καταστρεψη τον ανεφοδιασμο των στρατευματων του

Ανώνυμος είπε...

ΔΩΡΕΑΝ ΣΧΕΔΙΑ ΓΙΑ ΠΛΕΞΙΜΟ. ΡΙΞΤΕ ΜΙΑ ΜΑΤΙΑ ΠΑΡΑΚΑΛΩ!

http://www.coatscrafts.gr/Products/free+designs/handknitting/

αιολος είπε...

πολύ ενδιαφέρουσα δουλειά .....

Ήθελα να παρατηρήσω ότι ο Φωτιάδης καταλήγει σε κάποια συμπεράσματα που δεν οδηγούν στην εκδοχή της δολοφονίας από Έλληνες. γράφει συγκεκριμένα :

".... Και να, τρώει ένα βόλι στο βουβώνα από τα πλάγια κι ομπρός, από τ αριστερά προς τα δεξιά κι από πάνω προς τα κάτω....." αυτό το "πάνω προς τα κάτω" σημαίνει ότι τον βάρεσε ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ .....
Δες τώρα τι λένε διάφοροι για το γεγονός
ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ : Υποστηρίζει πως "το βόλι δεν ρίχτηκε από τούρκικο μ από δολοφονικό χέρι...."
δ ΑΙΝΙΑΝΑΣ : "Λέγουν ότι εν παρόδω , τρόπον τινά ....ότι επληγώθη από το μέρος των Ελλήνων...." Θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο Αινιάνας έγραψε ιστορία για τον Καραισκάκη το 1833 όταν παντοδύναμος ήταν ο Μαυροκορδάτος(!)
ΓΕΝΝΑΙΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ: λέει ότι τον σκότωσαν ενεδρεύοντας οι τούρκοι ..... αντικρούει δηλαδή την άποψη της δολοφονίας.
ΠΑΠΑΡΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ: Ταυτίζεται με τον Αινιάνα.
ΦΙΝΛΕΥ: (Τσιράκι του Τζώρτζ και Κόχραν) ονομάζει "άτολμο αρχηγό" τον Καραισκάκη (από εκεί και πέρα ότι και αν γράφει αναξιόπιστο είναι).
ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ : Συμφωνεί με την άποψη της δολοφονίας.
ΠΟΥΛΟΣ: Συμφωνεί με την άποψη της δολοφονίας.
ΠΕΡΡΑΙΒΟΣ : Μιλά για μια εκδοχή εντελώς διαφορετική από αυτά που ξέρουμε, λέει ότι τον σκότωσε ιππέας τούρκος.
ΖΑΜΠΕΛΙΟΣ: Συμφωνεί με την άποψη της δολοφονίας. Καταλήγει ότι "ο Καραισκάκης πήρε στον τάφο ένα μεγάλο μυστικό".
Γ ΝΑΥΤΗΣ : Τύπωσε το 1828 στην Ιταλία σχετικό βιβλίο και υποστηρίζει ότι ο θάνατος ήταν αποτέλεσμα "συνωμοσίας".
ΚΑΣΟΜΟΥΛΗΣ: Συμφωνεί με την άποψη της δολοφονίας.


Επανερχόμαστε λοιπόν σε αυτό που είπαμε ότι βάρεσε ΚΑΒΑΛΑΡΗΣ, ο καβαλάρης αυτός "...που ανασηκώθηκε στις σκάλες του αλόγου του" (Κασομούλης).
Οι δικοί μας ιππείς λάτρευαν τον Καραισκάκη σαν Θεό. Ο Καραισκάκης όμως περιτρυγυριζόταν από "δικούς" μας, μεταξύ των "δικών" μας ήταν πολλοί όπως ο Πορτογάλλος Αλμέιντα (!).


Το ζήτημα είναι ότι ο Καραισκάκης ΗΞΕΡΕ ΠΟΙΟΣ ΤΟΝ ΧΤΥΠΗΣΕ....

Και είπε "Ξέρω τον αίτιο κι αν ζήσω παίρνουμε χακί ( Εκδίκηση) , ειδέ και πεθάνω ας μου κλ@@@@ τον Που@@@ κι αυτός ! Τι κέρδισε;"