Αυτές τις μέρες ξεκίνησε ένας διάλογος για το θέμα των σχολικών βιβλίων ιστορίας και τις αλλαγές που χρειάζεται να γίνουν σε αυτά· αν χρειάζεται να γίνουν.
Πάντως είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι εκείνο που θα φυτέψουμε στους ανθρώπους από μικρής ηλικίας, αυτό θα του συντροφεύει για ολόκληρη τη ζωή τους. Αυτό θα καθορίζει τη σκέψη τους, με βάση αυτό θα δρουν και θα αντιδρούν στην υπόλοιπη ζωή τους.
Η πρόθεση, λοιπόν, της κυβέρνησης να αναβαθμίσει τα ιστορικά εγχειρίδια προκάλεσε τις πρώτες θετικές και αρνητικές αντιδράσεις.
Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το θέμα αυτό θα πρέπει να γίνει αντικείμενο διαλόγου μέσα στην κοινωνία, ενός διαλόγου όμως μέσα σε θετικό πλαίσιο και που δεν θα αποσκοπεί στη διαιώνιση του ζητήματος με αποτέλεσμα την παραπομπή του στις… «ελληνικές καλένδες».
Τα σχολικά βιβλία χρειάζονται αλλαγές;
Η δική μου απάντηση είναι καταφατική.
Χρειάζονται αλλαγές, ιδιαίτερα τώρα που βρισκόμαστε σε μια περίοδο κρίσιμη για την Κύπρο και που η δημιουργία ενός καλού κλίματος θα βοηθήσει στην ειρηνική συνύπαρξη των δύο μεγάλων κοινοτήτων της Κύπρου.
Με αυτό καθόλου δεν υπονοώ ότι θα πρέπει να αποκρυβούν στοιχεία που να αλλοιώνουν την ιστορική πραγματικότητα.
Το αντίθετο πρέπει να γίνει, να προστεθούν στοιχεία που μέχρι τώρα αποκρύβονταν και που με αυτό τον τρόπο θα αποκαθίσταται η ιστορική πραγματικότητα.
Μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, τα σχολικά εγχειρίδια ιστορίας έχουν καθαρά ένα κακώς νοούμενο ελληνοκεντρικό προσανατολισμό (διότι υπάρχει και ο καλώς νοούμενος) ο οποίος οδηγεί σε δύο αποτελέσματα:
α) Αποκρύβεται η πολυπολιτισμικότητα της Κύπρου και οι πολίτες θεωρούν ότι ο μόνος πολιτισμός που υπήρξε σε αυτό τον τόπο είναι ο ελληνικός.
Αυτό οδηγεί και σε τραγελαφικά περιστατικά, όπως π.χ. στην περίπτωση του ανοίγματος της Λήδρας όπου ακόμα και δημοσιογράφοι, που υποτίθεται θα έπρεπε να ήταν ιστορικά καταρτισμένοι, μας έλεγαν ότι λίγο πιο πέρα βρίσκεται ο ορθόδοξος χριστιανικός ναός της Αγίας Σοφίας που οι Τούρκοι μετέτρεψαν σε τζαμί το 1964, ενώ κατά άλλους το 1974.
Οι άνθρωποι αυτοί αγνοούσαν ότι ο ναός αυτός ήταν καθολικός και όχι ορθόδοξος και ότι έγινε τζαμί το 1572!
β) Μέσα στα σχολικά βιβλία υπάρχουν κατασκευασμένοι μύθοι που με το πέρασμα του χρόνου θεωρούνται ιστορικές αλήθειες με αποτέλεσμα όταν επιχειρηθεί να διορθωθούν, κάποιοι να μιλούν για… παραχάραξη της ιστορίας.
Με άλλα λόγια, ελάχιστοι γνωρίζουν σε έκταση το μεγαλύτερο μέρος της κυπριακής ιστορίας, πολλοί νομίζουν ότι ανέκαθεν η Κύπρος κατοικείτο από Έλληνες, αγνοώντας ότι το νησί αποικίστηκε μετά τον τρωικό πόλεμο από τους Μυκηναίους και τους Αχαιούς.
Πολλοί επίσης αγνοούν τα πολιτιστικά και πολιτισμικά μνημεία και στοιχεία που άφησαν οι διάφοροι κατακτητές και που αποτελούν μέρος της πολιτιστικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Κύπρου.
Η άγνοια είναι ακόμα μεγαλύτερη σε ότι αφορά τον… προαιώνιο εχθρό μας, τον Τούρκο.
Δεν θα αναφερθώ στα όσα παρατραβηγμένα λέγονται για την περίοδο της οθωμανοκρατίας.
Θα περιοριστώ στα νεότερα χρόνια.
Οι Τούρκοι και οι τ/κύπριοι παρουσιάζονται ή δίνεται η εντύπωση ότι αποτελούν μια ενιαία ομάδα ανθρώπων, χωρίς διαφορές μεταξύ τους και που μόνιμο στόχο έχουν να βασανίζουν αυτό τον τόπο.
Και η ομάδα αυτή βρίσκεται πάντοτε στον αντίποδα των ε/κυπρίων σε σημείο που να αποτελούν ένα ανθελληνικό στοιχείο.
Και όλα αυτά χωρίς να γίνεται καμιά αναφορά στο ότι – όπως συμβαίνει και στην ε/κυπριακή κοινότητα – υπάρχουν διάφορες ιδεολογικές και πολιτικές ομάδες που δεν έχουν τους ίδιους στόχους και οραματισμούς.
Έτσι τα γεγονότα του 1963-64 παρουσιάζονται συλλήβδην ως τ/κυπριακή ανταρσία, χωρίς να γίνεται καμιά αναφορά στις αντίθετες φωνές μέσα στους τ/κύπριους, ακόμα και στις δολοφονίες τ/κυπρίων που αντιστάθηκαν στα διαμελιστικά σχέδια των τούρκων και τ/κύπριων εθνικιστών.
Αφήνω την αντιμετώπιση του ζητήματος της συμπεριφοράς μερίδας τ/κυπρίων στην περίοδο της ΕΟΚΑ, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη τη στάση που κράτησε η ηγεσία των ε/κυπρίων έναντι τους από το 1940 και μετά.
Οποιαδήποτε ενέργεια των τ/κυπρίων εντάσσεται μέσα στους εθνικιστικούς προσανατολισμούς τους, ενώ η οποιαδήποτε ελληνική ενέργεια έχει… εθνικό χαρακτήρα, ακόμα και οι εθνικιστικές εξάρσεις μερίδας ε/κυπρίων!
Με αυτό τον τρόπο ο μαθητής και στη συνέχεια ο μελλοντικός πολίτης αδυνατεί να αντιληφθεί ότι οι εθνικισμοί και στις δύο κοινότητες έπαιξαν τον ίδιο ακριβώς ρόλο.
Αποκρύβεται το γεγονός ότι όσοι ε/κύπριοι και οι τ/κύπριοι που δεν πίστεψαν στην ανεξαρτησία αγωνίζονταν οι μεν για την ένωση και οι δε για τη διχοτόμηση με αποτέλεσμα να οδηγηθούμε στα γεγονότα του 1974.
Έτσι με έντεχνο τρόπο, απαλείφονται οι ευθύνες των ε/κύπριων εθνικιστών και φορτώνονται όλα στους τ/κύπριους και στους ξένους!
Επομένως δημιουργείται και συντηρείται η εντύπωση των καλών ε/κυπρίων και των κακών τ/κυπρίων. Δύο μεγάλα τσουβάλια που μπαίνουν στο ένα οι μεν και στο άλλο οι δε!
Φτάνοντας στο 1974 δίνεται έμφαση στην τουρκική εισβολή ενώ για το πραξικόπημα γίνεται μια επιφανειακή αναφορά. Το ίδιο και για την περίοδο 1971-74.
Για την εισβολή δίνεται έμφαση στις ωμότητες και στις βιαιότητες του τουρκικού στρατού – και σωστά γίνεται αυτό – χωρίς να γίνεται καμιά αναφορά στις ωμότητες μερίδας ε/κυπρίων εθνικιστών εναντίον αμάχων τ/κυπρίων, είτε στην Τόχνη, είτε στην Αλόε, τη Μάραθα και το Σανταλάρι της επαρχίας Αμμοχώστου.
Γίνεται αναφορά στους 1619 ε/κύπριους αγνοούμενους – και καλώς γίνεται – αλλά καμιά αναφορά στους τ/κύπριους αγνοούμενους που αγνοούνται από την περίοδο του 1963 με αποτέλεσμα να ανακαλύπτονται ομαδικοί τάφοι και πολλοί να απορούν!
Να λοιπόν γιατί χρειάζεται να γίνουν αλλαγές στα σχολικά βιβλία της ιστορίας.
Για να λεχθούν τα πράγματα με το όνομα τους, για να καταρριφθούν μύθοι, χωρίς αυτό να σημαίνει σε καμιά περίπτωση ότι η αναφορά σε ελληνικές ευθύνες, απαλλάσσει την άλλη πλευρά από τις δικές της.
Με άλλα λόγια θα πρέπει επιτέλους να αποδοθούν τα του Καίσαρα στον Καίσαρα και τα του Θεού στο Θεό!
Ας βρούμε λοιπόν το θάρρος να δούμε κατάματα την ιστορία του τόπου μας.
Μια ιστορία που δεν αφορά μόνο τους ε/κύπριους. Αφορά και τους τ/κύπριους, αφορά και τους Μαρωνίτες και του Αρμένιους και τους Λατίνους.
Αφορά όλους μας…
