ΈΤΣΙ ΓΡΑΦΕΙ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ Ο ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ;

·         Αμφιλεγόμενες μαρτυρίες παρουσιάζονται ως γεγονότα

·         Μαρτυρίες στρατιωτών του 361 Τ.Π. καταρρίπτουν τους ισχυρισμούς του διοικητή του τάγματος Δ. Χάντζου

Ένα από τα τάγματα της Εθνικής Φρουράς που είχε τα περισσότερα θύματα κατά την τουρκική εισβολή είναι το 361 Τ.Π.

Τα περισσότερα θύματα (νεκροί και αγνοούμενοι) σύμφωνα με ισχυρισμούς των στρατιωτών του Τάγματος, φαίνεται ότι προκλήθηκαν από τη στάση του διοικητή του Τάγματος αντισυνταγματάρχη Δημήτριου Χάντζου ο οποίος, σύμφωνα με τους ίδιους ισχυρισμούς  όχι μόνο απέτυχε να διοικήσει το Τάγμα κατά τη διάρκεια της τουρκικής επέμβασης, αλλά το εγκατέλειψε κατ’ επανάληψη.

Αυτές τις μέρες ο Φιλελεύθερος κυκλοφόρησε ένα δίτομο βιβλίο με τίτλο «1974, Μάρτυρες και μαρτυρίες», μέσα στο οποίο καταγράφεται μονομερώς η άποψη του τότε διοικητή του Τάγματος Δημήτριου Χάντζου, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι περί του αντιθέτου οι ισχυρισμοί των στρατιωτών του τάγματος του.

Η ευθύνη των ακαδημαϊκών

Εάν ισχύουν οι ισχυρισμοί των στρατιωτών, θεωρούμε διπλά απαράδεκτο το ότι η συγκεκριμένη αναφορά περιλήφθηκε σε ένα βιβλίο που επιμελήθηκε ακαδημαϊκός όπως ο Αναπληρωτής καθηγητής Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ο κ. Παπαπολυβίου όφειλε, να κάνει έρευνα πριν δημοσιεύσει τα κείμενα του και όχι να αρκεστεί στην αντιγραφή από τα βιβλία του Δ. Χάντζου ο οποίος ηρωοποιεί τον εαυτό του, γράφοντας ένα σωρό αστήρικτα και αναληθή, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς εν ζωή στρατιωτών του τάγματος.

Τα ψεύδη του Δ. Χάντζου

Ο κ. Παπαπολυβίου ανακυκλώνει μία σειρά από ψευδής ισχυρισμούς – σύμφωνα πάντα με τις μαρτυρίες των στρατιωτών του 361 Τ.Π. – του διοικητή του 361 Τ.Π. και θεωρεί δεδομένα τα όσα ο Δ. Χάντζος καταγράφει.

Θα σχολιάσουμε ορισμένες από τις αναφορές που καταγράφονται στο βιβλίο του Φιλελεύθερου, στη βάση των μαρτυριών των στρατιωτών του τάγματος του.

Το πραξικόπημα

Ο Δ. Χάντζος αναφέρεται στο πραξικόπημα λες και ήταν κάτι ξένο προς αυτόν. «Σήμερα, αν δεν γινόταν το πραξικόπημα, στον σταθμό διοικήσεως του τάγματος θα είχαμε πολύ δουλειά», γράφει στο βιβλίο του Φιλελεύθερου.

Ξέχασε ο κ. Χάντζος ότι ηγήθηκε τμήματος του τάγματος που πήγε για να φρουρεί την καμένη αρχιεπισκοπή;

Ξέχασε τη χαρά που σκορπίστηκε μεταξύ των αξιωματικών του και του ίδιου όταν εκδηλώθηκε το πραξικόπημα;

Οι πρώτες ώρες της εισβολής

Ο Δ. Χάντζος αναφέρει ότι ειδοποιήθηκε στις 4.30 από την Γ’ ανωτέρα ότι θέαθηκαν τουρκικά πλοία στη θάλασσα.

Ρίχνει ευθύνες στους στρατιώτες του 2^ου λόχου που έδρευε στην Αλωνάγρα ότι δεν τον είχαν ειδοποιήσει αλλά δηλώνει έτοιμος για αντιμετώπιση οποιουδήποτε περιστατικού.

Ωστόσο αυτό δεν είναι αλήθεια. Ακόμα και όταν ξεκίνησε η εισβολή δεν είχε επικοινωνήσει με κανένα λόχο του τάγματος  του.

Ισχυρίζεται ότι διέταξε επιστράτευση εφέδρων αλλά μέχρι και τις 6 το πρωί δεν είχε εμφανιστεί κανένας! Αν είναι δυνατόν.

Σε άλλο σημείο αναφέρει ότι η μονάδα του δεν αιφνιδιάστηκε αφού από την προηγούμενη είχε παρατηρηθεί τοποθέτηση σημαιών από τουρκοκύπριους σε διάφορα σημεία.

Αυτό περιέχει δόση αλήθειας. Η πραγματικότητα όμως λέει, σύμφωνα με τις μαρτυρίες στρατιωτών του τάγματος, ότι οι μόνιμοι αξιωματικοί καθησύχαζαν ότι δεν τρέχει κάτι.

Λίγο πιο κάτω ο Δ. Χάντζος γράφει ότι έκανε την σκέψη να τηλεφωνήσει στον 2^ο Λόχο που είχε οπτική επαφή με τη θάλασσα για να δει τι συμβαίνει, αλλά «Δεν προφθαίνω όμως να υλοποιήσω την σκέψη μου. Πάνω απ’ τα κεφάλια μας διαγράφουν κύκλους αεριωθούμενα μαχητικά αεροσκάφη. Στο βάθος προς νοτιοδυσμάς, ακούγονται εκρήξεις βλημάτων. Η εισβολή έχει αρχίσει...

Ο διοικητής του 361 Τ.Π. δεν αναφέρει ότι σε καμιά περίπτωση έδωσε διαταγή για να ανοιχθεί πυρ εναντίον των τουρκικών αεροπλάνων.

Όπως δήλωσαν χαρακτηριστικά στην εφημερίδα μας στρατιώτες του τάγματος, τη διαταγή «άρξαστε πυρ» δεν την άκουσαν ποτέ.

Το ίδιο έγινε και όταν ξεκίνησε η ρίψη αλεξιπτωτιστών, όπου ψευδώς και πάλι ισχυρίζεται

Αποκρύβει ακόμα ότι η οποιαδήποτε ενέργεια έγινε οφειλόταν αποκλειστικά στην πρωτοβουλία των ίδιων των στρατιωτών.

Τα όπλα δούλευαν καλά!

Ο διοικητής του τάγματος ρίχνει ευθύνες στους εφέδρους οι οποίοι όπως λέει, ενώ είχαν καλεστεί από τις 4.30 το πρωί, μέχρι τις 6 το πρωί δεν είχαν εμφανιστεί!

Και πώς καλέστηκαν οι έφεδροι, ποια ώρα και για ποιο λόγο όταν ο ίδιος θεωρούσε ότι έκαναν άσκηση και δεν έδωσε διαταγή για να ανοιχθεί πυρ;

Μετά από αυτά περιγράφει με λογοτεχνικό τρόπο την πτώση των αλεξιπτωτιστών γράφοντας ότι ο στόχος ήταν ανεπανάληπτος και ότι «Τα όπλα των φυλακίων μας δουλεύουν καλά. Και ασφαλώς προκαλούν σοβαρές απώλειες σε νεκρούς και τραυματίες στον εχθρό».

Ούτε εδώ λέει την αλήθεια.

Ξέχασε ότι 20 μέρες πριν το πραξικόπημα αντικαταστάθηκαν τα αντιαεροπορικά του τάγματος με παλιά ρώσικα αντιαεροπορικά που στην 3^η σφαίρα πάθαιναν εμπλοκή;

Πέραν τούτων, όταν γύρω στη 1 μετά το μεσημέρι οι αλεξιπτωτιστές κατέλαβαν την Αλωνάγρα και ενώ το τάγμα μετρούσε ήδη αρκετούς νεκρούς, ο Δ. Χάντζος γράφει στο βιβλίο του ότι μέχρι και την επομένη ημέρα το Τάγμα του κρατούσε τις θέσεις του στην Αλωνάγρα. Γράφει μάλιστα ότι επικοινωνεί και με το διοικητή του λόχου!

Εύλογα εγείρεται το ερώτημα πώς επικοινώνησε με τον διοικητή του 2^ου λόχου όταν ο ασυρματιστής ονόματι Μιχάλης Μιχαήλ έπεσε νεκρός από βλήμα όλμου και ο ασύρματος δεν λειτουργούσε;

Θα πούμε στον κ. Χάντζο και στον κ. Παπαπολυβίου ότι ο διοικητής του λόχου αναγκάστηκε να στείλει πεζό τον στρατιώτη Αδάμο Κούτρα να βρει το τάγμα και να ζητήσει ενισχύσεις, όμως στο τάγμα δεν υπήρχε τίποτε!

Εγκατέλειψε το Τάγμα

Όταν ο κ. Παπαπολυβίου επικαλείται το βιβλίο του Δημήτριου Χάντζου θα έπρεπε – και ως ακαδημαϊκός που ασχολείται με την έρευνα – ότι ο διοικητής εγκατέλειψε το τάγμα και τους στρατιώτες του στο έλεος του εισβολέα.

Εγκατέλειψε του στρατιώτες του στην Αλωνάγρα, κατά τον πρώτο γύρο της εισβολής και κατά τον δεύτερο γύρο στην περιοχή Κλεπίνης – Παχυάμμου της Κερύνειας.

Μαρτυρίες για τον βίο και την πολιτεία του Δ. Χάντζου δίνουν και στρατιώτες άλλων ταγμάτων που βρέθηκαν με το 361 στην περιοχή Παχυάμμου.

Στις 3-8-2012 δημοσιεύθηκε στη «Χαραυγή» άρθρο στρατιώτη της 120 ΛΒΟ ο οποίος αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «Ο κύριος αυτός δεν ανησυχούσε, ούτε είχε σχέδιο δράσης, Επιστρέψαμε στην πρώτη γραμμή απογοητευμένοι από την ανικανότητα και την ανευθυνότητα των ηγητόρων μας. Στην πραγματικότητα ολόκληρη η γραμμή από την κορυφή του Πενταδάκτυλου μέχρι τη θάλασσα δεν είχε ένα στρατιωτικό διοικητή για να συντονίζει το μέτωπο (…) το 361 ΤΠ ήταν τοποθετημένο στον αυτόματο πιλότο ή καλύτερο στο έλεος των Τούρκων».

Και σε άλλο σημείο «Οι άνδρες του 361 ΤΠ δεν ειδοποιήθηκαν από το Διοικητή τους για να συμπτυχθούν. Υποχώρησαν αργά το απόγευμα στην Κλεπίνη όπου αντιστάθηκαν».

Αυτές οι μαρτυρίες έπρεπε να ληφθούν υπόψη από τον κ. Παπαπολυβίου πριν επικαλεστεί το βιβλίο του Δ. Χάτζου και πριν τον παρουσιάσει σαν ήρωα.

Επίσης θα πρέπει να απαντηθεί το ερώτημα, αν ο Δ. Χάντζος έκανε τόσο αριστοτεχνικούς και αποτελεσματικούς χειρισμούς, τότε πώς δικαιολογούνται οι 90 και πλέον νεκροί και αγνοούμενοι του τάγματος του;

Το οποίο τάγμα του κατέχει τα πρωτεία στους νεκρούς και τους αγνοούμενους;

Επαναλαμβάνουμε ότι το σύνολο των αναφορών μας στηρίζεται στους ισχυρισμούς και τις μαρτυρίες των (τότε) στρατιωτών του 361 Τ.Π.

ΝΑ ΡΕ ΓΙΑΤΙ ΔΕΝ ΤΑ ΞΕΧΝΩ. ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΑ ΞΕΧΝΩ ΟΛΑ!

Κυριακή 20 Ιουλίου. Ώρα 5.30 ακριβώς.

Ο ανατριχιαστικός ήχος των σειρήνων τάραξε την ησυχία του δροσερού πρωινού.

Τάραξε όμως πολύ περισσότερο το Είναι μου.

Γνώριζα ότι θα ηχήσουν και φέτος οι σειρήνες. Όμως και πάλι με τάραξαν.

Όπως με τάραξαν και στις 8.20 το πρωί της 15^ης Ιουλίου, αν κι εκείνη την ώρα ήμουνα μέσα στο ραδιοθάλαμο.

Αν και υπάρχει ηχομόνωση ακούστηκαν και μέσα στο ραδιοθάλαμο.

 

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ μας λένε!

Ναι, δεν ξεχνώ. Αλλά τι δεν ξεχνώ;

Δεν ξεχνώ όλα όσα έγιναν, δεν ξεχνώ μόνο την εισβολή, δεν ξεχνώ ούτε το πραξικόπημα όσο κι αν ενοχλεί κάποιους.

Δεν ξεχνώ ούτε την προδοσία, ούτε την περίοδο της παράνομης ΕΟΚΑ Β.

Δεν ξεχνώ γιατί δεν θέλω να ξεχάσω. Δεν θέλω να διαγράψω τα πιο τρυφερά χρόνια της ζωής μου γιατί αυτά τα χρόνια ήταν και είναι συνδεδεμένα με εκείνη την περίοδο.

ΜΑΣ ΕΚΟΨΑΝ ΣΤΑ ΔΥΟ ΤΗ ΖΩΗ και κάποιοι μας λένε “περασμένα ξεχασμένα”.

Κάποιοι άλλοι μας λένε ότι παρελθοντολογούμε!

Όχι, η ζωή μας δεν ήταν και δεν είναι ένα παρελθόν. Είναι παρόν και μέλλον.

Κουβαλούμε μέσα μας όλα αυτά τα βιώματα, καλά και κακά.

Ο εγκέφαλος και η μνήμη δεν είναι ηλεκτρονικός υπολογιστής για να πατήσουμε ένα κουμπί και να διαγράψουμε τα πάντα.

Αλήθεια, όλοι αυτοί που μας λένε να ξεχάσουμε ή να ξεχάσουμε το πρώτο μέρος του… έργου, μας ρώτησαν καμιά φορά τι νιώθουμε μέσα μας;

Μας ρώτησαν ποτέ τι κουβαλούμε μέσα μας;

ΤΙΠΟΤΕ ΔΕΝ ΞΕΧΝΟΥΜΕ

Τίποτε απολύτως.

Ρώτησαν ποτέ πώς νιώθει ένα 9χρονο παιδί που βλέπει την μάνα του τρομοκρατημένη και ζωγραφισμένο στο πρόσωπο της τον φόβο και την αγωνία;

Που ακούει για πρώτη φορά τη λέξη πραξικόπημα και δεν γνωρίζει τι σημαίνει αυτή η λέξη;

Διερωτήθηκαν ποτέ τι σημαίνει να βλέπει ένα 9χρονο παιδί να στοιβάζονται σακούλες με άμμο στον αστυνομικό σταθμό και στα γύρω σπίτια κόσμος να πηγαινοέρχεται και να φωνάζει έξω από τον αστυνομικό σταθμό; Να βλέπει οπλισμένους αστυνομικούς και πολίτες;

Να ακούει από το ραδιόφωνο κάποιες ανατριχιαστικές φωνές να λένε κάτι ακαταλαβίστικα, σε μια άγνωστη για εκείνο γλώσσα ότι “επενέβην σήμερον η Εθνική Φρουρά δια να αποκαταστήσει την τάξιν”; Ποιαν “τάξιν”; Τη μόνη τάξη που γνώριζα ήταν αυτή του σχολείου!

Να ακούει αλλά να μην αντιλαμβάνεται τι σημαίνουν οι συνεχείς αναφορές ότι “ο Μακάριος είναι νεκρός”; Ποιος ήταν αυτός ο Μακάριος; Τον ξέραμε μόνο από φευγαλέες ματιές στην τηλεόραση.

Να βλέπει ξανά τον φόβο και την αγωνία στο πρόσωπο του πατέρα που έφτασε το απόγευμα στο σπίτι από τη δουλειά;

Διερωτήθηκαν ποτέ τι σημαίνει για ένα 9χρονο παιδί στα «καλά καθούμενα» να μπαίνει στο αυτοκίνητο για να μην είναι εκεί την ώρα που θα έρχονταν αυτοί, οι... πώς τους έλεγαν; Πάλι άγνωστη αυτή η λέξη. Α ναι, τους έλεγαν πραξικοπηματίες και θα έρχονταν για να καταλάβουν τον αστυνομικό σταθμό;

Διερωτήθηκαν ποτέ τι σημαίνει να ακούει αυτό το 9χρονο παιδί για πρώτη φορά τους πολυβολισμούς από τα τεθωρακισμένα που ήρθαν για να καταλάβουν τον αστυνομικό σταθμό;

Διερωτήθηκαν τι σημαίνει να επιστρέφει το πρωί στο σπίτι, οι πόρτες να είναι κτυπημένες με κοντακιές και ανοιγμένες, το σπίτι άνω κάτω, τα ερμάρια και τα συρτάρια ανοιγμένα, πεταμένα τα ρούχα στο πάτωμα, οι καρέκλες αναποδογυρισμένες!

Και να διερωτάται και πάλι και να ρωτά τι έγινε και να ακούει ξανά από την μάνα άλλη άγνωστη λέξη: “ήρθαν κι έκαναν έρευνα”!

Έκαναν έρευνα για ποιο πράγμα;

Και μέχρι να κατανοήσει τι συμβαίνει να ακούει και πάλι ένα τράνταγμα και να μπουκάρουν μέσα στο σπίτι πάνοπλοι για να κάνουν… έρευνα!

Και τότε να καταλαβαίνει τι σημαίνει έρευνα.

Φτου και πάλι από την αρχή, ρούχα έξω, καρέκλες ανάποδα. Και πάλι η μάνα να συγυρίζει μέχρι να ξανάρθουν ύστερα από λίγο άλλοι για να κάνουν πάλι άνω κάτω το σπίτι.

Πόσος εξευτελισμός;

Διερωτώμαι σήμερα, πόσο εξευτελισμό πρέπει να ένιωθε ο πατέρας μου όταν κάτι νιάνιαρα συγχωριανοί μου σταματούσαν συνέχεια το αυτοκίνητο του για να του κάνουν έρευνα;

ΌΧΙ ΚΥΡΙΕΣ ΚΑΙ ΚΥΡΙΟΙ, ΔΕΝ ΘΑ ΤΑ ΞΕΧΑΣΟΥΜΕ ΑΥΤΑ!

Ούτε θα ξεχάσουμε εκείνο το πρωί της 20^ης Ιουλίου που για πρώτη φορά βλέπαμε μαυρισμένο τον ουρανό από κάτι χοντρά αεροπλάνα που έριχναν… ομπρέλες στο έδαφος!

Ούτε θα ξεχάσω το πώς φύγαμε άρον άρον από το σπίτι που ήταν στην άκρη του χωριού για να πάμε σε πιο ασφαλές μέρος.

Ούτε θα ξεχάσω τον απαίσιο ήχο των αεροπλάνων και το σφύριγμα των βομβών πριν ταρακουνηθούμε από τις εκρήξεις τους. Όλη μέρα μας βομβάρδιζαν, μέχρι τις 6 το απόγευμα.

Και να είμαστε μόνο παιδιά και γυναίκες γιατί οι άντρες είχαν φύγει για τον πόλεμο.

Ούτε θα ξεχάσω εκείνον τον νεαρό ντυμένο στρατιωτικά με ένα καλάσνικοφ (ή τσέχικο) στο χέρι και με το μπερέ της ΕΟΚΑΒ που μόλις κόπασαν οι πυροβολισμοί

μας φώναζε να φύγουμε από το χωριό γιατί θα το πιάσουν οι Τούρκοι!

Και Τούρκους δεν είχε κοντά στο χωριό μας εκείνη την ώρα.

Το χωριό μας πιάστηκε στις 14 Αυγούστου. Αυτός γιατί μας φώναζε να φύγουμε από τις 20 Ιουλίου;

Ποιος θα μου απαντήσει αυτό το ερώτημα;

Ποιος θα ξεχάσει ότι 9 άνθρωποι στοιβάχθηκαν σε ένα μικρό αυτοκίνητο και ξεκίνησαν για άγνωστη κατεύθυνση;

Ποιος θα ξεχάσει τις σκηνές στο Μιτσερό με τις ουρές των προσφύγων που περίμεναν για ένα ψωμί και λίγο γάλα;

Ποιος θα ξεχάσει το μήνυμα στις 14 Αυγούστου να βαφτιστούν όλα τα αβάφτιστα (περιλαμβανομένης και της αδελφής μου) γιατί μπορεί να σκοτώνονταν από το νέο γύρο της εισβολής που ξεκίνησε;

Ποιος θα ξεχάσει ότι 9 χρονών και χωρίς πολλές εξηγήσεις βρέθηκε με τον 10χρονο αδελφό του (χωρίς τους γονείς και τ’ άλλα αδέλφια του) σε ένα πλοίο και στη συνέχεια στον Πειραιά;

Και ύστερα από ένα μακρύ ταξίδι με λεωφορεία βρέθηκε στο οικοτροφείο μιας πόλης που ονομαζόταν Πύργος και ήταν η πρωτεύουσα του Νομού Ηλείας στην Πελοπόννησο;  

Ποιος θα ξεχάσει ότι μετά από ένα χρόνο το 10χρονο (πλέον) παιδί γύρισε πίσω αλλά σε άλλο τόπο, σε άλλο χωριό;

Ποιος μπορεί να ξεχάσει όλα αυτά και όχι μόνο;

Και να έρχονται κάποιοι σήμερα και να μου λένε να ξεχάσω;

Ή να ξεχάσω το ένα μέρος του… έργου;

Είμαι σίγουρος ότι το βράδυ της 20^ης Ιουλίου τα ραδιόφωνα και οι τηλεοράσεις θα μας φλομώσουν στα αφιερώματα για την εισβολή.

Όμως με εξαίρεση το ΡΙΚ, στις 15 Ιουλίου δεν είπαν λέξη. Και δεν είπαν λέξη διότι πρέπει να ξεχάσουμε το πρώτο μέρος του έργου…

Όχι κυρίες και κύριοι, η μνήμη δεν μοιράζεται.

Και δεν ξεχνώ ούτε τα όσα έγιναν ούτε ποιοι τα έκαναν.

Δεν θα σας κάμω τη χάρη να απαλλαγείτε από τις τύψεις σας, αν νιώθετε δηλαδή…

Ενώνω τη φωνή μου με τους Τούρκους διανοούμενους για την Αγία Σοφία

Δεν φημίζομαι για την πίστη μου σε θεούς, πολύ δε περισσότερο στο θεό της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, δηλαδή το θεό των χριστιανών.

Ωστόσο αυτό δεν με εμποδίζει να καταθέσω κι εγώ τη διαμαρτυρία μου για την προσπάθεια φανατικών ισλαμιστών στην Τουρκία, που υποκινούνται από τον πολιτικό Ισλάμ του Ταγίπ Ερντογάν για να μετατρέψουν και πάλι το ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη σε τζαμί.

Διαφωνώ κάθετα και οριζόντια με μια τέτοια εξέλιξη για ένα απλούστατο λόγο που δεν έχει να κάνει τίποτε με θέματα θρησκείας.

Ο συγκεκριμένος ναός είναι ένα θαύμα αρχιτεκτονικής και δεν χρειάζεται να εξηγήσω το γιατί, παρόλο που όταν δει κάποιος από κοντά τα εξωτερικά τοιχώματα της δεν νιώθει και τόσο καλά αφού είναι κατασκευασμένα από διάφορα υλικά, αυτά που κουβάλησαν από την Μικρά Ασία και αποτελούσαν τα χαλάσματα των αρχαίων Ελληνικών ναών και Ιερών.

Ωστόσο ο ναός αυτός αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και υπήρξε ο σημαντικότερος ναός της Ορθόδοξης εκκλησίας.

Κατά την περίοδο των Σταυροφοριών και συγκεκριμένα κατά την περίοδο 1204-1261 ο ναός έγινε Ρωμαιοκαθολικός και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος. Ειδικότερα και κατά την διάρκεια της άλωσης από τους Φράγκους, η Αγία Σοφία υπέστη τεράστιες ζημιές.

Επίσης κατά την περίοδο την Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έγιναν στο ναό σημαντικές καταστροφές στις τοιχογραφίες του ναού (ασβεστώθηκαν), αφού η απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος θεωρείται βλασφημία για το Ισλάμ.

Η σωτήρια παρέμβαση του Κεμάλ Ατατούρκ

Ο ναός, λοιπόν, έχει μια πλούσια και ταραχώδη ιστορία.

Αυτή την ιστορία κατάφερε να αντιληφθεί το 1934 o Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ) που μέσα στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού της Τουρκίας και την αποκοπή της από την επιρροή της θρησκείας, μετέτρεψε το τέμενος σε μουσείο.

Ίσως να το έπραξε και για άλλους λόγους αλλά αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.

Σημασία έχει ότι με αυτή την ενέργεια του προστατεύθηκαν οι τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά του ναού, όσα δηλαδή δεν καταστράφηκαν από τους μουσουλμάνους.

Μέσα στα θετικά του τουρκικού κράτους είναι και οι προσπάθειες για διάσωση των ψηφιδωτών αυτών που συνεχίζονταν μέχρι και τα πρώτα χρόνια της πρωθυπουργία του Ταγίπ Ερντογάν.

Τούρκοι υπερασπιστές της Αγίας Σοφιάς

Σήμερα, ενάντια στην εκστρατεία για να γίνει ξανά τζαμί η Αγιά Σοφιά, τάσσονται και αρκετοί Τούρκοι διανοούμενοι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα “Haber Türk” το Ίδρυμα Ιστορίας της Τουρκίας συγκρότησε μια «Πλατφόρμα Προστασίας  της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας».

Η Πλατφόρμα αυτή θα προβάλει τους λόγους για τους οποίους απαιτείται η Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης να παραμείνει σαν μουσείο. Αλλά το εντυπωσιακό είναι πως εκτός από την εκστρατεία προβολής του μνημείου και της πολιτιστικής του άξιας, έχει αρχίσει και εκστρατεία συλλογής υπογράφων επώνυμων Τούρκων από τον χώρο της ιστορίας, του πολιτισμού και της διανόησης για να μην γίνει η Αγία Σοφία τζαμί. 

Μάλιστα η Επιτροπή που συγκροτήθηκε για τον σκοπό αυτό δίνει και συνέντευξη τύπου στην 28 Μάιου στην Κωνσταντινούπολη, στο Cezayır Lokanatsı,  για να προβάλει τις θέσεις της να παραμείνει η Αγία Σοφία μουσείο και να μην γίνει τζαμί όπως εξεδήλωσε την πρόθεση ο Τούρκος πρωθυπουργός.

Την εκστρατεία αυτή υπογράφουν οι γνωστοί Τούρκοι καθηγητές  που είναι και οι οργανωτές της συνέντευξης τύπου, Engin Akarlı, Şevket Pamuk, Aydın Uğur, Uğur Tanyeli και ο πολύ γνωστός δημοσιογράφος και ιστορικός, Murat Belge.

Το ζητούμενο είναι ότι δεν είδαμε καμιά αντίδραση και καμιά πρωτοβουλία από πλευράς ελληνικής.

Ή τουλάχιστον από πλευράς εκκλησιαστική, εκτός από την αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.

Εκστρατεία αναλήφθηκε επίσης και σε ευρωπαϊκές χώρες.

Προσωπικά ενώνω τη φωνή μου με όλους αυτούς…