«Ένα πουκάμισο αδειανό»; Αποτίμηση της επίσκεψης Μπάιντεν.

Έφυγε και ο Μπάιντεν χωρίς κανένα ουσιαστικό αποτέλεσμα στο Κυπριακό.

Σκόπιμα δεν έγραψα οτιδήποτε αυτές τις μέρες , αναμένοντας τα αποτελέσματα της επίσκεψης.

Είναι γεγονός ότι όλοι περίμεναν ότι θα υπάρξει κάποια εξαγγελία που θα υποβοηθήσει την κατάσταση και θα σπάσει το αδιέξοδο που παραμένει στο Κυπριακό.

Υπέρμετρες προσδοκίες

Η κυβέρνηση καλλιέργησε υπέρμετρες προσδοκίες για την επίσκεψη, δημιουργώντας την εικόνα ότι ούτε λίγο ούτε πολύ ξεκινά μια αμερικανική πρωτοβουλία στο Κυπριακό.

Τελικά φάνηκε ότι το Κυπριακό όχι μόνο δεν ήταν στις προτεραιότητες αλλά δεν έγινε και οποιαδήποτε εξαγγελία, όπως είχε αφεθεί να εννοηθεί.

Θυμίζω ότι στις 16 Μαΐου ο Γ. Κασουλίδης δήλωνε από τις ΗΠΑ ότι «μίλησαν και για το μικρό πακέτο που θα εξαγγείλει ο κ. Μπάιντεν και τις δυσκολίες που υπήρχαν μέχρι εκείνη την ώρα για να συμφωνηθεί».

Την ίδια μέρα δήλωνε ότι ο Μπάιντεν «δεν θα μεταφέρει τίποτε το ειδικό, πέρα, ίσως, μιας εξαγγελίας των πρώτων μικρών βημάτων που αφορούν τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

Δύο μέρες αργότερα (18 Μαΐου): «Δουλεύουμε ακόμα στα πρώτα μικρά βήματα μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης με την ευκαιρία της επίσκεψης του κ. Μπάιντεν. Τη στιγμή που σας παραχωρώ αυτήν τη συνέντευξη, δεν ξέρω αν έχουμε συμφωνήσει πλήρως. Ελπίζω και εύχομαι να συμφωνήσουμε».

Όλα αυτά λέγονταν από τον κ. Κασουλίδη πριν από την επίσκεψη Μπάιντεν ενώ τα μμε επικαλούμενες πληροφορίες από κλειστά διπλωματικά δωμάτια μετέδιδαν ότι θα προτείνει το άνοιγμα της Αμμοχώστου σε εμπειρογνώμονες και άλλους ειδικούς για να μελετηθούν τα δεδομένα που επικρατούν στην κλειστή πόλη, θα προτείνει το άνοιγμα της Αμμοχώστου και άλλα παρόμοια.

Την Τρίτη το απόγευμα (20 Μαΐου) ο ανταποκριτής του Άστρα 92,8 από τη Νέα Υόρκη, Πανίκος Παναγιώτου μετέδιδε τα ακόλουθα:

«Το ενεργειακό είναι η πραγματική αιτία της επίσκεψης του Μπάιντεν στην Κύπρο, δήλωσε σήμερα αμερικανός αξιωματούχος.

Όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΑΣΤΡΑ στη Νέα Υόρκη Πανίκος Παναγιώτου, τα κοιτάσματα υδρογοναθράκων μπορούν να καταστήσουν την Κύπρο ενεργειακό κέντρο στην περιοχή.

Όπως είπε ο ίδιος αξιωματούχος, ο Τζον Μπάιντεν θα προωθήσει κατά την επίσκεψη του στην Κύπρο την ιδέα για ενεργειακή συνεργασία Κύπρου, Ισραήλ και Τουρκίας με εμπλοκή του Κυπριακού, ενώ το θέμα της Αμμοχώστου θα ενταχθεί ως μέρος της συνολικής λύσης.

Σύμφωνα με αμερικανό αξιωματούχο η Κύπρος είναι ένας νεαρός εταίρος των ΗΠΑ και προσδίδουν μεγάλη σημασία σ’ αυτήν.

Η σημερινή κυβέρνηση της Κύπρου, πρόσθεσε, επαναπροσδιόρισε την πολιτικής της χώρας σε σχέση με την βορειοατλαντική συμμαχία στην ανατολική Μεσόγειο.

Κατά την επίσκεψη του στην Κύπρο ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ θα συζητήσει τις διμερείς σχέσεις, τα ενεργειακά θέματα, το κυπριακό, το ουκρανικό και περιφερειακά θέματα». (http://www.astra.com.cy/site-article-22428-53-el.php)

Τελικά δεν υπήρξε καμία εξαγγελία για οτιδήποτε.

Ούτε έστω μια συγκεκριμένη πρόταση από πλευράς του αμερικανού ΥΠΕΞ, εκτός από κάποιες ευχές και παροτρύνσεις.

Δεν ξέρουμε τι λέχθηκε πίσω από τις κλειστές πόρτες.

Αυτό θα φανεί στο άμεσο μέλλον.

Το μόνο που προτρέπω είναι να μην δίνουμε πίστη στις αποκαλυπτικές πληροφορίες που θα αρχίσουν να δίνουν οι μεγάλες εφημερίδες όσον αφορά το παρασκήνιο της επίσκεψης. Θα πρόκειται περί φαντασιώσεων και σεναρίων.

Ούτε για το ενεργειακό υπήρξε κάτι το συγκεκριμένο.

Δεν αμφιβάλλω καθόλου για τις προθέσεις των ΗΠΑ και για το αέριο και για το Κυπριακό.

Σίγουρα οι ΗΠΑ θέλουν να υπάρξει μια συνεργασία Κύπρου Τουρκίας και Ισραήλ.

Αγωνιούν να μην τους βρει ο χειμώνας στην Ευρώπη και εξαρτώμενους από το φυσικό αέριο.

Οι φόβοι των λυσοφοβικών

Αξιοθρήνητη είναι η στάση των γνωστών λυσοφοβικών, ΔΗΚΟ, ΕΔΕΚ Λιλλήκα.

Με τις δηλώσεις τους απέδειξαν για άλλη μια φορά την πολιτική τους μιζέρια και την απροθυμία τους για λύση.

Επανέλαβαν εαυτόν λέγοντας τα ίδια και τα ίδια, φανερώνοντας την ηττοπάθεια που επικρατεί μέσα στα μυαλά τους, έστω και αν αυτή η ηττοπάθεια καλύπτεται από ένα πέπλο δήθεν πατριωτικών θέσεων.

Ας στρέψει κάποιος το μυαλό του πίσω στο 2010 και θα δει ότι ακριβώς τα ίδια έλεγαν όταν επισκεπτόταν την Κύπρο ο Γ.Γ. του ΟΗΕ Μπαν Κι Μουν.

Η ίδια κασέτα σε επανάληψη.

Θεωρώ ότι η επίσκεψη Μπάιντεν στην Κύπρο δεν έχει δώσει κάτι το ουσιαστικό σε ότι αφορά τους στόχους της επίσκεψης, τουλάχιστον όσον αφορά το Κυπριακό και τα θέματα ενέργειας.

Με ανησυχούν τυχόν δεσμεύσεις της κυβέρνηση όσον αφορά κυρώσεις κατά της Ρωσίας με αφορμή το θέμα της Ουκρανίας.

Όμως δεν βιάζομαι να βγάλω συμπεράσματα πριν έχουμε συγκεκριμένη εικόνα.

Κρατάω ως το πιο θετικό της επίσκεψης την αναφορά Μπάιντεν ότι οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν μόνο ένα κράτος και αυτό είναι η Κυπριακή Δημοκρατία.

Και θεωρώ αδικαιολόγητους τους φόβους των λυσοφοβικών περί έμμεσης αναγνώρισης των κατεχομένων.

Σε καμιά περίπτωση συνέβη κάτι τέτοιο, ούτε καν μπορεί να εκληφθεί ως συμβολισμός για οτιδήποτε.

Άλλωστε η ψυχρότητα που υπήρξε στη συνάντηση Μπάιντεν – Έρογλου μιλά από μόνη της.

Όλα αυτά έχουν σημασία και πρέπει να τα αξιολογήσουμε σωστά.

Μακριά από οποιονδήποτε «αντιαμερικανισμό» ή «αμερικανολαγνία».

Περί Δ.Δ.Ο., ένα άρθρο του Σώτου Κτωρή

Με τη Δ.Δ.Ο. έχω ασχοληθεί πολλές φορές και στο ραδιόφωνο και στην εφημερίδα και σ’ αυτό εδώ το ιστολόγιο.

Με αφορμή τις συζητήσεις για το κοινό ανακοινωθέν και την επιδιωκόμενη λύση, παραθέτω ένα κατατοπιστικό άρθρο του Σώτου Κτωρή που το αλίευσα από το fb.

Ο Γιώργος Λιλλήκας, πρόεδρος της «Συμμαχίας Πολιτών», διακηρύττει συστηματικά πως η συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς το 1977 δεν προνοούσε για τη συνομολόγηση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας (ΔΔΟ) αλλά "μιλάει ξεκάθαρα για την περιφερειακή ομοσπονδία". Ανάλογους ισχυρισμούς διατυπώνουν και άλλες πολιτικές δυνάμεις. Η ΕΔΕΚ, για παράδειγμα, προβάλλει την άποψη πως οι συμφωνίες κορυφής Μακαρίου-Ντενκτάς, αλλά και Κυπριανού-Ντενκτάς αντίστοιχα δεν αναφέρονται σε «διζωνικότητα της λύσης» και πως όσοι μεταφράζουν «αυθαίρετα τις περιφέρειες σε ζώνες» επιδιώκουν να «θολώσουν» τα νερά. Κατά την ίδια άποψη, αυτό που ο Μακάριος είχε αποδεχτεί το 1977 ήταν μια διπεριφερειακή και όχι διζωνική ομοσπονδία.

Μια τέτοια θέση θα είχε ιστορική και πολιτική νομιμοποίηση αν το διακύβευμα της αντιπαράθεσης, τόσο πριν όσο και μετά την συνομολόγηση της συμφωνίας κορυφής του ΄77, ήταν διζωνική Vs διπεριφερειακή.

Στην πραγματικότητα, ωστόσο, το δίλημμα, που τέθηκε ενώπιον της ελληνοκυπριακής πολιτικής ηγεσίας στη δοσμένη χρονική συγκυρία, ήταν διζωνική Vs πολυπεριφερειακή.

Ο Γλαύκος Κληρίδης δήλωνε, επί τούτου, στις 28 Αυγούστου 1975, στην εφημερίδα «Χαραυγή» πως «δεν είναι ορθό να γίνεται συνθηματολόγηση της πολυπεριφερειακής εναντίον της διζωνικής». Ο ίδιος ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, επίσης στην «Χαραυγή» στις 24 Σεπτεμβρίου 1975, σημείωνε πως η ουσία του προβλήματος δεν ήταν αν η ομοσπονδία «θα ήταν διζωνική ή πολυπεριφερειακή» ενώ, στις 30 Ιουνίου 1976, αναγνώριζε πως «οι Τουρκοκύπριοι θα μπορούν να ζουν στον Βορρά και να κατέχουν γη συγχρόνως στο Νότο». (Σημερινή, 30 Ιουνίου 1976). Στις 21 Αυγούστου 1976, ο Μακάριος δήλωνε στον «Φιλελεύθερο» πως η ελληνοκυπριακή πλευρά είχε αποδεχθεί την ομοσπονδιακή λύση «χωρίς να θέση εκ των προτέρων όρους κατά πόσο θα είναι διζωνική η πολυπεριφερειακή ομοσπονδία». Η επισκόπηση του ελληνοκυπριακού Τύπου της εποχής επιβεβαιώνει πως ο προβληματισμός των πολιτικών δυνάμεων ήταν κατά πόσο η ομοσπονδία θα ήταν διζωνική ή πολυπεριφερειακή. 

Η μη συμπερίληψη της λέξης διζωνική στη συμφωνία Μακαρίου – Ντενκτάς, όπως και σε αυτή των Κυπριανού – Ντενκτάς οφειλόταν αποκλειστικά και μόνο στη δαιμονοποίηση της συγκεκριμένης αναφοράς μέσα στην ελληνοκυπριακή κοινότητα.

Ο Τύπος προπαγάνδιζε καθημερινώς πως η λύση των δύο ζωνών συνεπαγόταν στην ουσία διχοτόμηση, ενώ οι πλείστες πολιτικές δυνάμεις ήταν εξίσου αρνητικές σε μια διζωνική διευθέτηση. Η ΕΔΕΚ, από τον Οκτώβριο του 1975, είχε κυκλοφορήσει σχετική μπροσούρα κατά της διζωνικής ομοσπονδίας, η άκρα δεξιά ήταν απόλυτα αρνητική σε μια τέτοια εξέλιξη, ενώ και το ΑΚΕΛ παρουσιαζόταν, αρχικώς, έντονα επιφυλακτικό. Παραταύτα, η συμφωνία του ΄77 καθόριζε ξεκάθαρα το περίγραμμα μιας διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας και έτσι το αντιλήφθηκε, άλλωστε, το σύνολο των πολιτικών δυνάμεων της εποχής, ακόμη και οι εναντιώμενοι στη διζωνική ομοσπονδία. Είναι χαρακτηριστικές οι θέσεις που διατύπωσε η ΕΔΕΚ περί λύσης «διζωνικής», όταν ασκούσε κριτική στον Τάσσο Παπαδόπουλο ο οποίος ως πρόεδρος της υποεπιτροπής του Εθνικού Συμβουλίου, με οδηγίες του Μακάριου, συνέταξε και κατέθεσε στη Διάσκεψη της Βιέννης, τον Απρίλη του 1977, «την πρόταση για λύση, διζωνικής, δικοινοτικής Ομοσπονδίας, που συνοδευόταν από γεωγραφικό χάρτη». (Ιστοσελίδα ΔΗΚΟ, βιογραφικό Τάσσου Παπαδόπουλου).

Ο κεντρικός οργανωτικός γραμματέας της ΕΔΕΚ Δώρος Θεοδώρου θα απέδιδε, μερικά χρόνια αργότερα, σαφείς ευθύνες για την τροπή των εξελίξεων και στον ίδιο τον Μακάριο, αφού όπως υπογράμμιζε σε άρθρο του στον «Φιλελεύθερο», της 8ης Αυγούστου 1990, η ΕΔΕΚ «διαφώνησε και μάλιστα πολύ έντονα και ανοικτά τόσο με την αποδοχή της διζωνικής από τον κ. Κληρίδη τον Αύγουστο του ΄75, όσο και με τις προτάσεις Μακαρίου το 1977», για να συμπληρώσει πως τον «όρο διζωνική τον δέχτηκε το 1980 (και) ο Κυπριανού». Ανάλογες ήταν οι απόψεις όλων των αντιομοσπονδιακών δυνάμεων της εποχής όπως, για παράδειγμα, του σωματείου «Αδούλωτη Κερύνεια» που διακήρυττε πως «κακώς δέκτηκε ο Μακάριος τη Διζωνική Ομοσπονδία» («Φιλελεύθερος», 26 Ιουνίου 1990). Ήταν καθολικώς αποδεκτό πως οι συμφωνίες κορυφής προνοούσαν για λύση ΔΔΟ. Ο Τάσσος Παπαδόπουλος παρατηρούσε, στις 27 Σεπτεμβρίου 1991, πως «η διζωνική ομοσπονδία που προτείνεται στις συμφωνίες Κορυφής» δεν ήταν ασύμβατη με τη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  (Φιλελεύθερος, 27 Σεπτεμβρίου 1991).

Η επίκληση των δηλώσεων Μακαρίου στο ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Κακογιάννη «Αττίλας 74» ως «αδιάσειστου» στοιχείου ενάντια στη διζωνική είναι τουλάχιστο αφελής, όταν είναι γνωστό πως το ντοκιμαντέρ γυρίστηκε το φθινόπωρο του 1974 και προτού ο Αρχιεπίσκοπος αποδεχτεί το συμβιβασμό της ΔΔΟ. Ως επίσης και η επίκληση της ομιλίας του Μακαρίου στις 20 Ιουλίου 1977 όπου, σε αντίθεση με διάφορους ισχυρισμούς, ο ελληνοκύπριος ηγέτης σε κανένα σημείο δεν καταφέρεται κατά της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας. Όσοι ισχυρίζονται το αντίθετο δεν έχουν παρά να ξανακούσουν με προσοχή το σχετικό ηχητικό ντοκουμέντο. Αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα κάθε πολιτικής δύναμης να διατηρεί ενστάσεις και επιφυλάξεις αναφορικά με την μορφή της επιδιωκόμενης λύσης. Στην προσπάθεια τους, εντούτοις, να πείσουν τους πολίτες για την ορθότητα των επιχειρημάτων τους υιοθετούν μια στρεβλωμένη ερμηνεία της πολιτικής παρακαταθήκης του Μακαρίου. Ο Γιώργος Λιλλήκας, ειδικότερα, μάλλον θα αναφέρεται στον εαυτό του όταν αναφερόμενος στη στάση του Μακαρίου έναντι της διζωνικής μιλά για «ανήθικη διαστρέβλωση της θέσης του Μακαρίου».