Ενώνω τη φωνή μου με τους Τούρκους διανοούμενους για την Αγία Σοφία

Δεν φημίζομαι για την πίστη μου σε θεούς, πολύ δε περισσότερο στο θεό της Παλαιάς και Καινής Διαθήκης, δηλαδή το θεό των χριστιανών.

Ωστόσο αυτό δεν με εμποδίζει να καταθέσω κι εγώ τη διαμαρτυρία μου για την προσπάθεια φανατικών ισλαμιστών στην Τουρκία, που υποκινούνται από τον πολιτικό Ισλάμ του Ταγίπ Ερντογάν για να μετατρέψουν και πάλι το ναό της Αγίας Σοφίας στην Κωνσταντινούπολη σε τζαμί.

Διαφωνώ κάθετα και οριζόντια με μια τέτοια εξέλιξη για ένα απλούστατο λόγο που δεν έχει να κάνει τίποτε με θέματα θρησκείας.

Ο συγκεκριμένος ναός είναι ένα θαύμα αρχιτεκτονικής και δεν χρειάζεται να εξηγήσω το γιατί, παρόλο που όταν δει κάποιος από κοντά τα εξωτερικά τοιχώματα της δεν νιώθει και τόσο καλά αφού είναι κατασκευασμένα από διάφορα υλικά, αυτά που κουβάλησαν από την Μικρά Ασία και αποτελούσαν τα χαλάσματα των αρχαίων Ελληνικών ναών και Ιερών.

Ωστόσο ο ναός αυτός αποτέλεσε σε όλη τη διάρκεια της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας την έδρα του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως και υπήρξε ο σημαντικότερος ναός της Ορθόδοξης εκκλησίας.

Κατά την περίοδο των Σταυροφοριών και συγκεκριμένα κατά την περίοδο 1204-1261 ο ναός έγινε Ρωμαιοκαθολικός και μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1453 μετατράπηκε σε μουσουλμανικό τέμενος. Ειδικότερα και κατά την διάρκεια της άλωσης από τους Φράγκους, η Αγία Σοφία υπέστη τεράστιες ζημιές.

Επίσης κατά την περίοδο την Οθωμανικής Αυτοκρατορίας έγιναν στο ναό σημαντικές καταστροφές στις τοιχογραφίες του ναού (ασβεστώθηκαν), αφού η απεικόνιση του ανθρώπινου σώματος θεωρείται βλασφημία για το Ισλάμ.

Η σωτήρια παρέμβαση του Κεμάλ Ατατούρκ

Ο ναός, λοιπόν, έχει μια πλούσια και ταραχώδη ιστορία.

Αυτή την ιστορία κατάφερε να αντιληφθεί το 1934 o Μουσταφά Κεμάλ (Ατατούρκ) που μέσα στα πλαίσια του εκσυγχρονισμού της Τουρκίας και την αποκοπή της από την επιρροή της θρησκείας, μετέτρεψε το τέμενος σε μουσείο.

Ίσως να το έπραξε και για άλλους λόγους αλλά αυτό δεν έχει ιδιαίτερη σημασία.

Σημασία έχει ότι με αυτή την ενέργεια του προστατεύθηκαν οι τοιχογραφίες και τα ψηφιδωτά του ναού, όσα δηλαδή δεν καταστράφηκαν από τους μουσουλμάνους.

Μέσα στα θετικά του τουρκικού κράτους είναι και οι προσπάθειες για διάσωση των ψηφιδωτών αυτών που συνεχίζονταν μέχρι και τα πρώτα χρόνια της πρωθυπουργία του Ταγίπ Ερντογάν.

Τούρκοι υπερασπιστές της Αγίας Σοφιάς

Σήμερα, ενάντια στην εκστρατεία για να γίνει ξανά τζαμί η Αγιά Σοφιά, τάσσονται και αρκετοί Τούρκοι διανοούμενοι.

Σύμφωνα με την εφημερίδα “Haber Türk” το Ίδρυμα Ιστορίας της Τουρκίας συγκρότησε μια «Πλατφόρμα Προστασίας  της Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Αγίας Σοφίας».

Η Πλατφόρμα αυτή θα προβάλει τους λόγους για τους οποίους απαιτείται η Αγία Σοφία Κωνσταντινούπολης να παραμείνει σαν μουσείο. Αλλά το εντυπωσιακό είναι πως εκτός από την εκστρατεία προβολής του μνημείου και της πολιτιστικής του άξιας, έχει αρχίσει και εκστρατεία συλλογής υπογράφων επώνυμων Τούρκων από τον χώρο της ιστορίας, του πολιτισμού και της διανόησης για να μην γίνει η Αγία Σοφία τζαμί. 

Μάλιστα η Επιτροπή που συγκροτήθηκε για τον σκοπό αυτό δίνει και συνέντευξη τύπου στην 28 Μάιου στην Κωνσταντινούπολη, στο Cezayır Lokanatsı,  για να προβάλει τις θέσεις της να παραμείνει η Αγία Σοφία μουσείο και να μην γίνει τζαμί όπως εξεδήλωσε την πρόθεση ο Τούρκος πρωθυπουργός.

Την εκστρατεία αυτή υπογράφουν οι γνωστοί Τούρκοι καθηγητές  που είναι και οι οργανωτές της συνέντευξης τύπου, Engin Akarlı, Şevket Pamuk, Aydın Uğur, Uğur Tanyeli και ο πολύ γνωστός δημοσιογράφος και ιστορικός, Murat Belge.

Το ζητούμενο είναι ότι δεν είδαμε καμιά αντίδραση και καμιά πρωτοβουλία από πλευράς ελληνικής.

Ή τουλάχιστον από πλευράς εκκλησιαστική, εκτός από την αντίδραση του Οικουμενικού Πατριαρχείου Κωνσταντινούπολης.

Εκστρατεία αναλήφθηκε επίσης και σε ευρωπαϊκές χώρες.

Προσωπικά ενώνω τη φωνή μου με όλους αυτούς…

ΔΕΝ ΞΕΧΝΩ, ΑΛΛΑ ΤΙ;

Μπορεί κάποιος να πει ότι είμαι εκτός τόπου και χρόνου που μέσα στη δύνη της οικονομικής κρίσης

ασχολούμαι με θέματα ιστορίας ή κυπριακού, αντί με το μέγα θέμα που μας ταλανίζει.

Ωστόσο, κατά την άποψη μου, αυτή η περίοδος, που η προσοχή είναι στραμμένη αλλού (στην οικονομία) να επιχειρηθεί να προωθηθεί από το παράθυρο ή την πίσω πόρτα και το Κυπριακό και να βρεθούμε (όπως και το 2003) εξ απροόπτου.

Αφορμή γι’ αυτή την ανάρτηση μου έδωσε η τελευταία απάντηση προς εμένα του φίλου ΑΝΟΡΘΩΣΙΣ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΣ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ σε προηγούμενη ανάρτηση. 

Έτσι τα όσα γράφονται εδώ αποτελούν σχολιασμό των όσων γράφει ο φίλος Πάμπος αλλά και με μια προέκταση.

Έτσι ας με συγχωρήσετε που σε κάποια σημεία οι αναφορές θα είναι σε πρώτο πρόσωπο.

***

Θέλω να πω ότι χαίρομαι ειλικρινά που σιγά σιγά βρίσκουμε κάποιες κοινές συνισταμένες με τον φίλο Πάμπο αν και παραμένουν οι διαφωνίες μας σε αρκετά ζητήματα.

Και έχω την άποψη ότι οι διαφωνίες μας εδράζονται πάνω στο ότι όταν λέμε κάτι, δεν εννοούμε το ίδιο πράγμα.

Ξεκινώ από το δεύτερο κομμάτι του για να δείξω αυτό που λέω.

Όταν λέω να δούμε τα πράγματα ιδεολογικά σε καμιά περίπτωση δεν εννοώ αυτό που εσύ ερμήνευσες φίλε Πάμπο.

Ούτε να γίνουμε πολυπολιτισμικοί είπα ποτέ, ούτε να γίνουμε όλοι αριστεροί.

Και αυτά δείχνουν φοβίες, αδικαιολόγητες πολλές φορές.

Την Κυριακή 21 Απριλίου είχαμε πάει περίπου 100 άτομα μια ξενάγηση στην Αμμόχωστο με την αρχαιολόγο ιστορικό Άννα Μαραγκού. Την ξενάγηση διοργάνωσε ο ΑΣΤΡΑ.

Μέσα στα πολλά (και άγνωστα για μας) που μας είπε, ήταν και το ότι η Κύπρος την εποχή του μεσαίωνα και ειδικά η Αμμόχωστος ήταν πολυπολιτισμική.

Όπως πολύ σωστά είπε, η μεσαιωνική ιστορία της πόλης δεν είναι ιστορία των Κυπρίων αλλά των ξένων. Όλες οι καταγραφές αναφέρονται σ’ αυτούς και οι Κύπριοι απουσιάζουν. Όμως είναι μέρος της ιστορίας μας, είναι η ιστορία μας.

Και αυτό το δείχνουν οι συνοικίες της, των Εβραίων, των Ορθοδόξων, των Λατίνων, των Νεστοριανών Σύρων, των Αρμενίων. Όλοι αυτοί έχουν τα δικά τους κτίρια, εκκλησίες κλπ.

Και αυτό δεν επηρέασε καθόλου τον ντόπιο πληθυσμό που παρέμεινε αυτός που παρέμεινε, και απόδειξη είναι αυτό που είμαστε εμείς σήμερα.

Άρα, αυτός ο μύθος ότι η πολυπολιτισμικότητα βλάπτει την εθνικότητα, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Την φοβούνται όσοι νιώθουν ανασφάλειες.

Το άλλο που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι σε μια κοινωνία, σε μια χώρα, σε ένα έθνος, υπάρχουν λογιών λογιών άνθρωποι και το να τους βάζουμε όλους στο ίδιο τσουβάλι είναι το μεγαλύτερο λάθος που κάνουμε.

Όπως πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι σε μια χώρα, σε ένα έθνος υπάρχει μια κυρίαρχη τάξη που έχει και ιδεολογία και στόχους και αυτήν επιβάλλει με διάφορους τρόπους. Και είναι αυτής της τάξης, ομάδας, όπως θέλουμε ας τις ονομάσουμε, που η πολιτική της βγαίνει προς τα έξω.

Αν μπορέσουμε να κάνουμε αυτούς τους διαχωρισμούς, τότε θα μπορέσουμε να ερμηνεύσουμε διαφορετικά τα πράγματα και πιο κοντά στην πραγματικότητα.

Και όταν λέμε ότι κανένας δεν ξεχνά τίποτε και τίποτε δεν ξεχνιέται, γίνεται απόλυτα πράξη όταν ξέρουμε όσο το δυνατό περισσότερα και όχι εκείνα που θέλουμε να ξέρουμε, παραγνωρίζοντας άλλα δεδομένα.

Κατά την άποψη μου σημαντικό ρόλο στην λύση του Κυπριακού διαδραματίζει η ιστορία. Και γι’ αυτό δίνω τόσο μεγάλη έμφαση στη γνώση της ιστορίας.

Τα σχολικά βιβλία της ιστορίας

Καθοριστικό ρόλο στο ποιοι είμαστε διαδραματίζουν τα βιβλία ιστορίας.

Εκείνο που διαπιστώνουμε στον κυπριακό χώρο είναι ότι και στις δύο πλευρές η ιστορία είναι γραμμένη και διδάσκεται πάνω σε εθνοκεντρικό επίπεδο.

Στη δική μας πλευρά υπερπροβάλλεται η ελληνικότητα, υποβαθμίζοντας τα υπόλοιπα, στην άλλη πλευρά υπερπροβάλλεται η τουρκικότητα, υποβαθμίζοντας τα υπόλοιπα.

Έτσι έχουμε το αστείο και γελοίο, πολλές φορές φαινόμενο, για το ίδιο γεγονός ή δεδομένο να έχουμε ακριβώς αντίθετη ερμηνεία. Βεβαίως για όσους ασχολούνται με την ιστορία, ως ένα βαθμό αυτό είναι κατανοητό.

Θα θυμίσω ότι επί προηγούμενης διακυβέρνησης έγινε μια προσπάθεια να υπάρξουν αλλαγές στα βιβλία της Κυπριακής ιστορίας και να προστεθούν (όχι να αφαιρεθούν) γεγονότα που δεν αναφέρονται.

Και έγινε του Κουτρούλη ο γάμος.

Στα κατεχόμενα ο Ταλάτ άλλαξε τα βιβλία ιστορίας και για πρώτη φορά στην ιστορία των κατεχομένων δόθηκε μια διαφορετική προσέγγιση.

Κι εκεί έγινε του Κουτρούλη ο γάμος. Και όταν ανέλαβε ο Έρογλου επανήλθαν τα παλιά βιβλία.

Συμπερασματικά θα έλεγα ότι αντιδρούσαν και αντιδρούν άνθρωποι και στις δύο πλευρές που στην ουσία έχουν την ίδια ιδεολογική βάση. Πρώτα και κύρια οι εθνικιστές και στη συνέχεια οι λεγόμενοι εθνοκεντριστές.

Επομένως, σ’ αυτή την περίπτωση και οι μεν και οι δε εξυπηρετούν τον ίδιο σκοπό: Δίνουν συνέχεια στην έχθρα μεταξύ Ελλήνων και Τούρκων, αγνοούν κοινά στοιχεία και δεδομένα, διαχωρίζουν τους ανθρώπους ανάλογα με την καταγωγή τους και συμβάλλουν τα μέγιστα στη συνέχιση και οριστική διχοτόμηση της Κύπρου.

Οι συνέπειες ενός πολέμου

Ο φίλος Πάμπος ερμηνεύοντας τα πράγματα με τη μέθοδο του τσουβαλιάσματος

γράφει για τ/κύπριους που έχουν την Κύπρο διχοτομημένη, για τ/κύπριους που ζουν στα σπίτια μας κλ.π.

Δεν μπαίνει στον κόπο να σκεφτεί μερικά απλά πράγματα.

Ότι για να φτάσουμε στο σημείο αυτό προηγήθηκαν κάποια ιστορικά γεγονότα.

Ότι ο οι τ/κ όπως και οι ε/κ δεν έχουν όλοι τις ίδιες αντιλήψεις περί του κυπριακού. Όπως σε μας υπήρχαν οι ενωτικοί και οι μη ενωτικοί, έτσι και στους τ/κ υπήρχαν οι διχοτομικοί και οι μη διχοτομικοί.

Όπως στη δική μας πλευρά οι ενωτικοί δολοφονούσαν τους μη ενωτικούς, έτσι και στην άλλη πλευρά οι διχοτομικοί δολοφονούσαν τους μη διχοτομικούς.

Ξεχνά ή θέλει να διαγράφει το γεγονός ότι όπως οι ε/κ δεν επέλεξαν να φύγουν από τα σπίτια τους και να έρθουν στο νότο, έτσι και οι τ/κ δεν επέλεξαν να πάνε από τον νότο στο βορρά. Όλα έγιναν με τη βία του πολέμου.

Κανένας, ούτε ε/κ ούτε τ/κ επέλεξε να φύγει από το σπίτι του.

Γιατί το αγνοούμε αυτό;

Οι μειονότητες

Επιμένει ο φ. Πάμπος να υπενθυμίσουμε την καταγωγή των τ/κυπρίων. Και τι θα βγει;

Και αν κάποιοι θελήσουν να μας υπενθυμίσουν τη δική μας καταγωγή και διαπιστωθεί ότι γενεαλογικά δεν είμαστε απόγονοι ελλήνων, τι γίνεται;

Τι θέλω να πω;

Ότι σημασία δεν έχει από που προέρχεσαι αλλά τι είσαι στη συνείδηση σου.

Όσον αφορά το θέμα μειονότητα, πρέπει να ξεκαθαρίσω ακόμα μια φορά ότι οι τ/κ αναβαθμίστηκαν σε κοινότητα το 1960 και στη βάση αυτού υπάρχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Κατάργηση αυτού και μετατροπή τους και πάλι σε μειονότητα σημαίνει διάλυση της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Αυτό θέλουμε;

Άλλο το συναίσθημα και άλλο η πολιτική πραγματικότητα.

Και είναι καλό να μην χρησιμοποιούμε την ιστορία κατά το δοκούν.

Οι τ/κ δεν έλαβαν μέρος στους δύο παγκ. Πολέμους επειδή υποστήριζαν την ένωση. Δεν υπάρχει κανένα στοιχείο που να υποστηρίζει κάτι τέτοιο.

Πρόκειται για καθαρή παραπληροφόρηση.

Η θρησκεία

Και μέσα σ’ όλα αυτά μπαίνει και το θέμα θρησκεία.

Για να αποδείξει ότι το Ισλάμ είναι κάτι κακό παραθέτει κάποιες αναφορές από το Κοράνι.

Ξεχνά όμως ένα σημαντικό παράγοντα. Ότι η συντριπτική πλειοψηφία των τ/κ δεν έχει καμιά σχέση με τη θρησκεία. Δεν τους ενδιαφέρει, δεν τους αφορά. Και αυτό δε αντίθεση με τους έποικους. Και αν επισκεφθεί ένα τζαμί στα κατεχόμενα εκείνο που θα δει είναι ότι είναι γεμάτα από έποικους και ελάχιστους τ/κύπριους.

Επειδή για τα ιερά βιβλία της κάθε θρησκείας μπορεί ο καθένας να λέει ότι θέλει, θα ζητούσα από το φίλο μας να δώσει παραπομπές πριν μου πει να τα πω κι αυτά.  Σε ποιο κεφάλαιο και ποιο εδάφιο αναγράφονται αυτά που παραθέτει:

''Φονεύετε τους όπου τους βρίσκετε και διώχτε τους ,από κει που σας έδιωξαν. Αν σας πολεμήσουν σκοτώστε τους, αύτη είναι η τιμωρία των άπιστων''.

Και αν τα ξέρουμε αυτά από το Κοράνι φίλε, μήπως γνωρίζουμε τα πιο κάτω από την Παλαιά Διαθήκη;

«12 ΠΡΟΣΕΧΕ τον εαυτό σου, μη κάνεις συνθήκη με τους κατοίκους της γης στην οποία πηγαίνεις, μήπως γίνει παγίδα ανάμεσά σου·

13 αλλά, τους βωμούς τους θα τους καταστρέψεις, και τα είδωλά τους θα τα συντρίψεις, και τα άλση τους θα τα κατακόψεις». (Έξοδος κεφ. 34).

«2 Έτσι λέει ο Κύριος των δυνάμεων: Θα εκδικήσω όσα έκανε ο Αμαλήκ στον Ισραήλ, ότι του αντιστάθηκε στον δρόμο όταν ανέβαιναν από την Αίγυπτο·
3 πήγαινε τώρα και πάταξε τον Αμαλήκ, και εξολόθρευσε κάθε τι που έχει, και μη τους λυπηθείς· αλλά, θανάτωσε και άνδρα και γυναίκα, και παιδί και βρέφος που θηλάζει, και βόδι και πρόβατο, και καμήλα και γαϊδούρι». (Σαμουήλ 15: 3)  

«6 Και θα πατάξω τους κατοίκους αυτής τής πόλης, και άνθρωπο και κτήνος· από μεγάλη μεταδοτική αρρώστια θα πεθάνουν». Ιερεμίας 21).

«34 Μη νομίσετε ότι ήρθα να βάλω ειρήνη επάνω στη γη· δεν ήρθα να βάλω ειρήνη, αλλά μάχαιρα.

35 Επειδή, ήρθα να διαχωρίσω άνθρωπο ενάντια στον πατέρα του, και θυγατέρα ενάντια στη μητέρα της, και νύφη ενάντια στην πεθερά της.

36 Και εχθροί τού ανθρώπου θα είναι οι άνθρωποι του σπιτιού του.

37 Όποιος αγαπάει πατέρα ή μητέρα περισσότερο από μένα, δεν είναι άξιος για μένα· και όποιος αγαπάει γιο ή θυγατέρα περισσότερο από μένα, δεν είναι άξιος για μένα.

38 Και όποιος δεν παίρνει τον σταυρό του, και ακολουθεί πίσω από μένα, δεν είναι άξιος για μένα». (Ματθαίος 10).

«49 Φωτιά ήρθα να βάλω στη γη· και τι θέλω, αν έχει ήδη ανάψει;» (Λουκάς 12)

«26 Επειδή, σας λέω, ότι σε καθέναν που έχει, θα δοθεί· από εκείνον, όμως, που δεν έχει, και ό,τι έχει, θα αφαιρεθεί απ' αυτόν.
27 Πλην, εκείνους τους εχθρούς μου, που δεν με θέλησαν να βασιλεύσω επάνω τους, φέρτε τους εδώ, και κατασφάξτε τους μπροστά μου». (Λουκάς 19).

Αυτά όλα από την Παλαιά και Καινή Διαθήκη αγαπητέ μου μήπως διδάσκουν την αγάπη;

Αφού είπαμε να τα λέμε όλα, να τα λέμε. Αλλά όχι μόνο των άλλων.

Κάπου εδώ πρέπει να βάλω μια τελεία διότι φρονώ ότι έχω σχολιάσει τα κυριότερα σημεία.

ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΙ ΖΗΤΟΥΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΘΕΑΤΡΙΚΟΥ ΕΡΓΟΥ

Πρόσφατα έγραφα σε άρθρο μου, με αφορμή τις διαμαρτυρίες φανατικών μουσουλμάνων για την ταινία για τον Μωάμεθ, ότι και χριστιανοί φανατικοί κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα.

Και υπενθύμιζα μεταξύ άλλων τα επεισόδια που έγιναν στην Ελλάδα για την ταινία «Ο Τελευταίος Πειρασμός».

Ωστόσο, έμελλε να δούμε παρόμοιες σκηνές (όπως αυτές των μουσουλμάνων και του Τελευταίου Πειρασμού) την Τετάρτη το βράδυ στην πρεμιέρα του θεατρικού έργου Corpus Christi στο θέατρο «Χυτήριο».

Η «ιερή» αγανάκτηση και διαμαρτυρία ενός οργισμένου πλήθους περίπου 200 πολιτών, ανάμεσά τους και βουλευτές της «Χρυσής Αυγής», ήταν αρκετή για την πρόκληση επεισοδίων, για να ακουστούν χυδαίες -ρατσιστικού και ομοφοβικού περιεχομένου- εκφράσεις και για να απαθανιστούν από το φακό ενέργειες, οι οποίες γεννούν πολλά ερωτήματα.

Θεωρούν το περιεχόμενο του έργου βλάσφημο και απειλούν με νέα συγκέντρωση, ενώ στον ίδιο χώρο προγραμματίζεται και δράση συμπαράστασης.

Ενδεικτική του κλίματος που επικρατούσε έξω από το θέατρο είναι η αφήγηση γυναίκας η οποία πήγε να δει την παράσταση. 

Η γυναίκα δέχθηκε μια «ιερή» επίθεση από τους «πιστούς» του Χριστού, που κατά τα άλλα στιγματίζουν τον ισλαμικό φανατισμό!!!

Ιδού μερικά αποσπάσματα από το άρθρο της, που δημοσίευσε στο προσωπικό της ιστολόγιο και αναφέρονται στον «ευσεβή διάλογο» που είχε με τους «πιστούς»:

- Τι θέλει αυτή; Να δει τη παράσταση;
- Λεσβία είναι και θέλει να δει τις αδερφάρες;

Το ενδιαφέρον τους στράφηκε πάνω μου και ξεκίνησαν πολλές κουβέντες, οι περισσότερες γεμάτες ένταση. Λογικά άλματα, ύβρεις και απειλές χαρακτήριζαν το μεγαλύτερο μέρος των διαλόγων.

- Άντε από δω χάμω, κουμούνι του κερατά!
- Τι ήρθες τις δεις τις αδερφάρες; Λεσβία είσαι;
- Δεν σε αφορά.
- Λεσβία είναι μωρέ, δεν την βλέπεις; Δεν έχεις άντρα μαζί σου, δεν έχεις παιδιά ούτε εγγόνια, λεσβία είσαι!
- Κοίτα τη μπλούζα, είναι άθεη! Ουστ από δω μωρή!
- Θέλω να δω το έργο.
- Τις αδερφάρες θες να δεις; Είναι αδερφάρες! Ανώμαλοι!
- Βρίζουν το χριστό μας, την παναγία μας!
- Πού το ξέρετε; Το είδατε το έργο;
- Όχι, αλλά μου το είπαν. Μου είπαν ότι βρίζει το χριστό μας. Πρέπει να απαγορευτεί!
- Αν δεν θέλετε, μην δείτε το έργο. Εγώ γιατί να μην το δω;
- Βλασφημούν το θεό μας! Εμείς έχουμε τον έναν αληθινό θεό!
- Θα ρίξει ο θεός κεραυνό να σε κάψει! Θα δεις τι θα σας κάνει ο θεός!
- Αφού λοιπόν θα το κάνει ο θεός, εσείς γιατί ασχολείστε; Πάτε σπίτια σας να ξεκουραστείτε και εμπιστευτείτε τον θεό.
- Θα πας στην κόλαση!
- Δεν υπάρχει θεός, ούτε κόλαση.
- Δεν υπάρχει; Ε δεν μιλάω μαζί σου, δεν αξίζεις τον κόπο.
- Εγώ θέλω να μιλήσουμε. Πιστεύω ότι αξίζεις τον κόπο.
- Άντε καλέ, μην ασχολείσαι μαζί της, δεν αξίζει, ένα σκουπίδι είναι!
- Φύγε από δω, Αλβανή!
- Ελληνίδα είμαι.
- Ελληνίδα; Αμ' δεν κάνουν τέτοια οι ελληνίδες! Αλβανή είσαι!
- Είσαι σκουπίδι! Ο θεός να σε ελεήσει.
- Αυτή τώρα είναι η θρησκεία της αγάπης;
- Ο χριστός έδιωξε τους αργυραμοιβούς από το ναό του με το φραγγέλιο! Έτσι κι εμείς θα διώξουμε εσάς!
- Δεν είναι ναός εδώ, θέατρο είναι, εσείς είστε που εμποδίζετε εμάς, όχι το αντίθετο.
- Ο χριστός είπε "δεν ήρθα να φέρω αγάπη, αλλά διχόνοια", είπε "φέρτε τους εχθρούς μου και σφάξτε τους εμπρός μου"!
- Δηλαδή θα ήθελες να με σφάξεις;
- Άκου να δεις μωρή, εμείς είμαστε έλληνες χριστιανοί φασίστες! Το 90% στην Ελλάδα είναι χριστιανοί φασίστες, κατάλαβες; Φασιστικά έχω το δικαίωμα να σου πω να φύγεις!

- Είσαι αγάμητη, είσαι κακογαμημένη, είσαι γυναίκα και το θέλεις το ξύλο σου, πού 'σαι ρε Παπαδόπουλε...

Πιο φανατισμένες φαίνονταν οι γυναίκες, το πιο πολύ μεσόκοπες, αλλά και μερικές ηλικιωμένες και νέες.

Θα ήθελα να μπορούσα να τους πω: δεν είμαι λεσβία, αλλά κι αν ήμουν, τι θα πείραζε; Έχω άντρα και παιδί, αλλά κι αν δεν είχα, τι θα πείραζε; Δεν είμαι Αλβανή, αλλά κι αν ήμουν, τι θα πείραζε; Δεν είμαι κομμουνίστρια, αλλά κι αν ήμουν, τι θα πείραζε; Δεν πιστεύω στο θεό, αλλά τι πειράζει; Κάποιοι άνθρωποι έχουν για το θεό και το χριστό και την παναγία άλλη άποψη από εσάς, τι πειράζει; Ζητάτε σεβασμό στο δικαίωμά σας να πιστεύετε στο θεό όπως εσείς θέλετε, γιατί δεν σέβεστε το δικαίωμα των άλλων να πιστεύουν με άλλο τρόπο ή να μην πιστεύουν καθόλου;

Έκανα να του μιλήσω, αλλά ένας ψηλός, παχύς, σωματώδης άντρας - ήταν ο Ηλίας Παναγιώταρος, βουλευτής της Χρυσής Αυγής, όπως πληροφορήθηκα μετά ήρθε προς το μέρος μου και μου είπε να φύγω.
- Δεν θέλω να φύγω, θέλω να δω την παράσταση.
- Βρε άντε φύγε από δω, παλιολεσβία, βρωμοκομμούνι, άντε μην φας καμία!

Ήταν αδύνατον να τον παρακάμψω, με απωθούσε με το σώμα του, προχωρώντας κατά πάνω μου, αναγκάζοντάς με να υποχωρήσω.

Έπιασα κουβέντα με έναν κύριο που είχε έρθει να διαμαρτυρηθεί κατά της παράστασης.
- Το έργο αυτό προσβάλει τον χριστό.
- Τι να σας πω, δεν το ξέρω, δεν το έχω δει.
- Εγώ το έχω δει. Δεν κρίνω κάτι αν δεν το δω.
- Μα τότε γιατί μας στερείτε το δικαίωμα να δούμε κι εμείς και να κρίνουμε μόνοι μας;
- Εγώ σας το στερώ;
- Βέβαια, αφού δεν μας αφήνετε να το δούμε!
- Πώς δεν σας αφήνω; Πάτε να το δείτε.
- Μα δεν ζητάτε να απαγορευτεί;
- Ναι, ζητάω να απαγορευτεί.
- Γιατί το ζητάτε;
- Γιατί προσβάλει το χριστό και την παναγία!
- Δεν μου το περιγράφετε, να ξέρω κι εγώ τι ακριβώς δείχνει;
- Δείχνει τον χριστό πάνω στον σταυρό και τους δώδεκα αποστόλους να χορεύουν, δείχνει τον Ιούδα με τον χριστό, ότι είχε σχέση ο Ιούδας με τον χριστό, μιλάει για σχέσεις ανάμεσα σε άντρες, δείχνει την παναγία ότι είναι έγκυος και πάει να γεννήσει, ένας άντρας παίζει την παναγία, της λένε πού είναι ο άντρας σου και λέει πήγε να παρκάρει...

Κατά τα άλλα, μόνο οι μουσουλμάνοι είναι φανατικοί. Χριστιανούς δεν έχει. Οι χριστιανοί δεν ζητούν απαγορεύσεις έργων…

Πέστε μου σας παρακαλώ, σε τι διαφέρουν από τους φανατισμένους μουσουλμάνους;