Στις 14 Δεκεμβρίoυ 1955, οκτώ μήνες μετά την έναρξη του αγώνα της ΕΟΚΑ, o νέος Κυβερνήτης της Κύπρου σερ Τζον Χάρντινγκ στρέφεται κατά του ΑΚΕΛ και με διάταγμα του κηρύσσει το κόμμα και τις οργανώσεις του εκτός νόμου, απαγόρευσε την έκδοση και την κυκλοφορία των εφημερίδων «Νέος Δημοκράτης» και «Ινκιλαμπσί» και συνέλαβε 135 στελέχη του πoυ κλείστηκαv σε στρατόπεδα συγκέvτρωσης ως πoλιτικoί
κρατoύμεvoι, περιλαμβανομένου και του Γ.Γ. του κόμματος Εζεκία Παπαϊωάννου.
Εξαίρεση από τις πρoγραφές απoτέλεσε η ΠΕΟ, αλλά μεγάλoς αριθμός στελέχωv της συvελήφθησαv. Από τηv ηγεσία γλύτωσε έvας τoυλάχιστov, o Αvδρέας Ζιαρτίδης, o oπoίoς απoυσίαζε στη Βιέvvη.
Στο σχετικό έγγραφο που κυκλοφόρησε ο Χάρτιγκ αναφέρονταν και τα εξής:
«Το ΑΚΕΛ, Κομμουνιστικό Κόμμα της Κύπρου, κηρύχθηκε χθες με διάταγμα της Αυτού Εξοχώτης του Κυβερνήτη, παράνομος σύνδεσμος με βάση το άρθρο 60 του Ποινικού κώδικα. […] Κατά τη διάρκεια της νύκτας, αριθμός κομμουνιστών συνελήφθησαν με βάση το άρθρο των κανονισμών έκτακτης ανάγκης. Πλήρης κατάλογος των συλληφθέντων θα δοθεί στον τύπο αφού καταφθάσουν όλες οι ειδήσεις.
Ο «Νέος Δημοκράτης» το επίσημο όργανο του κόμματος και άλλα έντυπα του ΑΚΕΛ κηρύχθηκαν επίσης εκτός νόμου.
Η ΠΕΟ (Παγκύπρια Εργατική Ομοσπονδία) μέσω της οποίας το ΑΚΕΛ ασκούσε στο παρελθόν σημαντικό έλεγχο στις συντεχνίες, δεν κηρύχθηκε εκτός νόμου, αριθμός όμως σημαινόντων κομμουνιστών που κατείχαν θέσεις στην συντεχνία συνελήφθησαν.
Η τρομοκρατία και η βία έκαναν αναγκαία την κήρυξη κατάστασης επειγούσης ανάγκης. Η κυβέρνηση δεν μπορεί να αφήσει ελευθερία δράσης σε μια οργάνωση που οι πραγματικοί σκοποί της είναι να παρατείνει τη δυσαρέσκεια και τις ταραχές στην Κύπρο».
Σ’ ένα άλλο ανακοινωθέν που ήταν προσκολλημένο στην πιο πάνω ανακοίνωση έγραφε χαρακτηριστικά τα εξής:
«Οι λόγοι που έκαναν τον κυβερνήτη της Κύπρου με την πλήρη συγκατάθεση και υποστήριξη της κυβέρνησης της Αυτού Μεγαλειότητος να κηρύξει εκτός νόμου το ΑΚΕΛ, που στην πραγματικότητα είναι το Κομμουνιστικό Κόμμα της Κύπρου και τις δορυφόρες οργανώσεις, ευρίσκονται τόσο στην τωρινή όσο και στην προηγούμενη κομμουνιστική υπονόμευση της Κύπρου. Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι η καθοδήγηση του κόμματος και των δορυφόρων του ευρίσκονται στα χέρια ανδρών και γυναικών που είναι φανατικά αφοσιωμένοι στην υπόθεση του διεθνούς κομμουνισμού. Ο αρχιτέκτονας και πρώτος Γ.Γραμματέας του ΑΚΕΛ έχει εκπαιδευθεί στη Μόσχα. Σημερινός Γ. Γραμματέας είναι ο Εζεκίας Παπαϊωάννου που έχει εκπαιδευθεί στο Λονδίνο από το Βρετανικό Κ.Κ. τα μέλη του προσωπικού της εφημερίδας του κόμματος «Νέος Δημοκράτης» εκπαιδεύθησαν πίσω από το Σιδηρούν Παραπέτασμα όπως και άλλες διάσημες προσωπικότητες στο κόμμα έχουν επίσης εκπαιδευθεί πίσω από το παραπέτασμα.(…) Ο ρόλος τον οποίον η κομμουνιστική οργάνωση διεδραμάτισε εις την πολιτική ζωή της νήσου κατά τη διάρκεια των ετών από του πολέμου και εντεύθεν υπήρξε πάντοτε επιβλαβής. Κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους της περιόδου αυτής, διεδραμάτισε πρωτεύοντα ρόλο εις υπούλους προσπαθείας όπως πεισθεί ο κυπριακός λαός να υιοθετήσει εξτρεμιστική και αδιάλλακτον στάσιν.
Οι κομμουνισταί είναι εκείνοι οι οποίοι από το τέλους του πολέμου είχον το προβάδισμα εις την προσφυγήν εις οχλαγωγίας την δολιοφθοράν και τον εκφοβισμόν εν τη επιδιώξη των πολιτικών των σκοπών.
Εις την σπουδαίαν αυτήν στρατηγικώς νήσον η κομμουνιστική δραστηριότης έχει ειδικώς δυσάρεστον σημασίαν δια τον ελεύθερον κόσμον. Κατά τα πρόσφατα έτη το κύριο θέμα το οποίο εχαρακτήριζε ολόκληρον την δημαγωγίαν και την προπαγάνδα του ΑΚΕΛ υπήρξε η υπό του κόμματος αποκήρυξη της χρησιμοποιήσεως της Κύπρου ως στρατιωτική βάσεως εναντίον των φιλειρηνικών δημοκρατιών».
Ένα τελευταίο σημείο που δείχνει την ανησυχία των Άγγλων είναι το εξής:
«Ο βαθμός εις τον οποίον ο κομμουνισμός διείσδυσε εις την πολιτικήν και οικονομική ζωή της νήσου δύναται να κριθεί εκ του γεγονότος ότι, κατά τας τελευταίας Δημοτικάς εκλογάς υποψήφιοι χρισθέντες υπό των κομμουνιστών επέτυχον εις τρεις εκ των τεσσάρων πόλεων ως επίσης και εκ του γεγονότος ότι αι περισσότεραι των συντεχνιών εις την νήσον κυριαρχούνται τώρα υπό κομμουνιστών αξιωματούχων. Η εις ψήφους δύναμη του ΑΚΕΛ και των δορυφόρων του εάν επρόκειτο να διεξαχθούν γενικέ εκλογαί εν τη νήσω, έχει διαφοροτρόπως υπολογισθεί μεταξύ 20% και 55% των εκλογέων.
Υπάρχει δήλωσις του Μητροπολίτου Κερηνείας ειπόντος ότι τα 40% του ελληνικού κυπριακού πληθυσμού είναι κομμουνισταί ή συμπαθούντες».
Η Βρετανική κυβέρνηση κατηγορούσε τους κομμουνιστές ότι:
«… Είναι αυτοί οι οποίοι ανέπτυξαν ολόκληρον τον μηχανισμόν αγώνος εναντίον της καθεστηκυίας τάξεως – τας μαζικάς διαδηλώσεις, τας πολιτικάς απεργίας, την στασιαστικήν προπαγάνδα και τα υπερμεγέθη υπομνήματα. (…) Δεδηλωμένος σκοπός των είναι, όπως αρνηθούν εις την Βρετανίαν και τους συμμάχους της την χρήσιν της νήσου δια στρατιωτικούς σκοπούς».
Συνοψίζοντας τους λόγους για τους οποίους οι Βρετανοί κήρυξαν το ΑΚΕΛ εκτός νόμου η «Ιστορική Εγκυκλοπαίδεια της Κύπρου γράφει:
«… δύο ήταν οι βασικοί φόβοι του Χάρτινγκ και γενικά της Βρετανικής Κυβερνήσεως για την προγραφή του ΑΚΕΛ. Ο πρώτος ήταν ότι σε μια ενδεχόμενη λύση, που θα οδηγούσε σε διενέργεια εκλογών, το ΑΚΕΛ με τη δύναμη που διέθετε τότε, δυνατό να εξασφάλιζε τον έλεγχο μιας Βουλής, ή μεγάλο αριθμό Βουλευτών. Και αυτό το θεωρούσε καταστροφή για την ίδια στην περίοδο αυτή του ψυχρού πολέμου.
Η δύναμη του ΑΚΕΛ υπολογιζόταν από τους Βρετανούς μεταξύ 20% και 55%, το ίδιο το ΑΚΕΛ υπολόγιζε σύμφωνα με το «Νέο Δημοκράτη» εκφραστικό του όργανο ότι επηρέαζε το 50% του Κυπριακού λαού.
Η περίοδος της προγραφής του ΑΚΕΛ έγινε όταν άρχισαν ήδη να προχωρούν οι συνομιλίες Μακαρίου – Χάρτινγκ και σύμφωνα με τις Βρετανικές προτάσεις προβλεπόταν η δημιουργία κάποιας Βουλής με αιρετούς αντιπροσώπους. Έτσι ο Χάρτινγκ προχώρησε στην προγραφή του ΑΚΕΛ ώστε να θεωρείται τούτο παράνομο και σε μια ενδεχόμενη συμφωνία να μη μπορεί να κατέλθει στις εκλογές.
Ο δεύτερος λόγος ήταν ότι η Αγγλική Κυβέρνηση φοβόταν ενδεχόμενη εκδήλωση του ΑΚΕΛ αν όχι υπέρ του αγώνα της ΕΟΚΑ, τουλάχιστον ανοχή από την Αριστερά του αγώνα. Ήδη πολλοί της Αριστεράς παρατάξεως έκαμναν δεύτερες σκέψεις γύρω από τον αγώνα της ΕΟΚΑ που έπαιρνε συνεχώς πιο μαζική μορφή και αποδεικνυόταν ένας πραγματικά αντιαποικιακός – απελευθερωτικός αγώνας».
Στο ανακοινωθέν υπάρχουν και τα εξής χαρακτηριστικά που δίνουν απάντηση από πρώτο χέρι σε διάφορους «ιστορικούς» και μυθιστορηματογράφους:
«Αv και η ηγεσία τoυ ΑΚΕΛ απoκήρυξε σε oρισμέvες περιπτώσεις αvαμφίβoλα για λόγoυς
τακτικής, τη χρησιμoπoίηση της τρoμoκρατίας της άκρας δεξιάς oργάvωσης, η oπoία είvαι γvωστή ως ΕΟΚΑ και η oπoία πρoγράφηκε τov περασμέvo Σεπτέμβριo, oι κoμμoυvιστές και oι συμπαθoύvτες τoυς κoμμoυvιστές, διαδραμάτισαv τo ρόλo τoυς, στηv oχλαγωγία και τηv αvoμία, η oπoία υπήρξε έvα από τα μέσα πoυ χρησιμoπoιήθηκαv από τoυς τρoμoκράτες κατά τηv εκστρατίας τoυς. Οι απεργίες διαμαρτυρίας της 2ας Αυγoύστoυ, της 29ης Σεπτεμβρίoυ, και oι δυo έδωσαv αφoρμή για oχλαγωγία και βία, oργαvώθηκαv από τoυς κoμμoυvιστές σε συvεργασία με εξτρεμιστές της δεξιάς.
Κoμμoυvιστής ήταv τo πρόσωπo πoυ φovεύθηκε από τις δυvάμεις ασφαλείας στη Λεμεσό στις 27 Σεπτεμβρίoυ καθ'ov χρόvo ηγείτo oχλαγωγίας. Είvαι σημαvτικό τo γεγovός ότι η πόλη, όπoυ έλαβαv χώρα oι χειρότερoι και oι πλέov επίμovες oχλαγωγίες και η γεvική αvoμία είvαι η Λεμεσός, τo κoμμoυστικό oχυρό».
Η δήλωση αυτή ανταποκρίνεται πλήρως στην πραγματικότητα αφού αν δεν συναινούσαν το ΑΚΕΛ και η ΠΕΟ καμία παναπεργία και καμία άλλη εκδήλωση δεν θα είχαν επιτυχία.
ΟΙ ΑΕΡΟΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΓΡΙΒΑ
Ο Γρίβας και οι κύκλοι της Δεξιάς δεν είδαν με καλό μάτι την ενέργεια των Βρετανών.
Θεωρούσαν ότι η ενέργεια αυτή θα ανέβαζε το ΑΚΕΛ ακόμα περισσότερο στη συνείδηση του λαού.
Έτσι ο Γρίβας φρόντισε να παραποιήσει την πραγματικότητα, γράφοντας ψέματα στα «Απομνημονεύματα» του (σ.73):
Αναφερόμενος στο ποια στελέχη του κόμματος δεν συνελήφθησαν γράφει:
«Άπαντα τα εξ (6) μέλη του καθοδηγητικού οργάνου του κόμματος – του Πολιτικού Γραφείου – ήτοι Εζεκίας Παπαϊωάννου, Ζιαρτίδης, Φάντης, Παυλάκης, Κατσουρίδης και Σάββας Ιωάννου, παρέμειναν έξω των κρατητηρίων και έδρων «εν παρανομία» .
Βέβαια τα πράγματα και πάλι δεν ήταν ακριβώς έτσι, αφού, τουλάχιστον οι Παπαϊωάννου και Παυλάκης Γεωργίου συνελήφθησαν εκείνο το βράδυ, ενώ ο Σάββας Ιωάννου αν και διέφυγε, συνελήφθη λίγους μήνες αργότερα. Δεν συνελήφθη ο Γ.Γ. της ΠΕΟ Ανδρέας Ζιαρτίδης διότι απουσίαζε στο εξωτερικό και ο Γιάννης Κατσουρίδης που διέφυγε τη σύλληψη.
Ο Γρίβας είχε λόγους να γράψει αυτά τα αναληθή. Έπρεπε να στοιχειοθετήσει κατηγορίες κατά του ΑΚΕΛ, ή για να αποτελέσουν τη δικαιολογία για την μετέπειτα επίθεσή του, κατά της Αριστεράς.
Ωστόσο, ενώ στη σ. 73 γράφει όσα αναφέρθηκαν, στη σ. 97, αναφερόμενος στην απόδραση του Ε. Παπαϊωάννου γράφει:
«Ο Γ. Γραμματεύς του ΑΚΕΛ Εζεκίας Παπαϊωάννου, κατά τρόπον παράδοξον και λίαν ύποπτον, εδραπέτευσεν από το Νοσοκομείον. Ο Παπαϊωάννου εκρατείτο μετά των άλλων Ακελικών στελεχών εις Πύλαν, συλληφθείς την 13ην Δεκεμβρίου 1955».
Αυτά σε γενικές γραμμές για ένα σημαντικό γεγονός της σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας που οι αναλαβόντες να μας διδάξουν ιστορία αποκρύβουν επιμελώς για να συντηρούν μια παραποιημένη ιστορία…
